Gạo chứa hai thành phần tinh bột chính là amylose và amylopectin. Khi nấu với nước, các hạt tinh bột hút nước, trương nở và xảy ra quá trình hồ hóa. Lúc này, amylose có xu hướng tách ra khỏi hạt và khuếch tán ra môi trường xung quanh.
Chính lớp tinh bột "tự do" này tạo nên độ dính giữa các hạt cơm. Nếu lượng amylose thoát ra nhiều, cơm sẽ có xu hướng bết và kết dính thành mảng, đặc biệt khi nấu dư nước hoặc khuấy trộn nhiều.
Giấm là dung dịch axit nhẹ (chủ yếu là axit acetic). Khi thêm một lượng nhỏ vào nước nấu cơm, môi trường hơi axit sẽ tác động đến cấu trúc tinh bột theo hai cách:
Hạn chế sự trương nở quá mức của tinh bột: Axit làm giảm tốc độ hồ hóa, giúp hạt gạo giữ được hình dạng tốt hơn thay vì "nở bung" và vỡ bề mặt.
Giảm lượng amylose rò rỉ ra ngoài: Khi lớp ngoài của hạt gạo ổn định hơn, lượng tinh bột tự do trong nước giảm, từ đó hạn chế hiện tượng kết dính giữa các hạt.
Kết quả là cơm sau khi chín có xu hướng tơi, hạt rời hơn so với cách nấu thông thường. Ngoài ra, môi trường axit nhẹ còn làm chậm quá trình oxy hóa, giúp cơm giữ màu trắng sáng hơn. Đây cũng là lý do một số nhà hàng sử dụng giấm trong nấu cơm hoặc chế biến các món từ gạo.

Ảnh minh họa: Bùi Thủy
Một số sai lầm quen thuộc khiến cơm dễ bết
Không ít thói quen nội trợ vô tình làm tăng lượng tinh bột tự do, khiến cơm dính hơn: Vo gạo quá mạnh hoặc quá lâu: làm trầy xước bề mặt hạt, giải phóng nhiều tinh bột. Khuấy (đảo) cơm trong quá trình nấu: phá vỡ cấu trúc hạt đang hồ hóa. Cho dư nước tạo môi trường thuận lợi để tinh bột khuếch tán ra ngoài.
Trong những trường hợp này, việc thêm một chút giấm có thể phần nào cân bằng lại cấu trúc tinh bột, nhưng không hoàn toàn thay thế được thao tác nấu đúng.
Cách sử dụng giấm hiệu quả khi nấu cơm
Thêm khoảng một thìa cà phê giấm cho 1-2 cốc gạo. Cho giấm vào ngay từ đầu, cùng với nước trước khi nấu. Không cần tăng thêm lượng nước. Sau khi cơm chín, mở nắp để hơi nước thoát bớt rồi xới nhẹ. Ở lượng nhỏ, giấm gần như không để lại vị chua mà chỉ làm nổi bật nhẹ vị ngọt tự nhiên của gạo.
Chú ý không dùng nhiều axit có thể làm thay đổi mùi vị và kết cấu, khiến hạt cơm bị cứng nhẹ. Vì vậy, lượng sử dụng nên được kiểm soát ở mức vừa phải.
Bùi Thủy
Ý kiến
()Bờ rông.. hic hic, .. nếu không có giấm, thì cho vào nồi nấu cơm một ly rượu đế, .. được không nhỉ .. ?!! .. .
1 trả lời
Nguyễn Thanh Tuấn KiệtNên tự làm dấm rồi lấy mà nấu ăn chế biến món này kia chứ ngoài chợ mua dễ bị trúng dấm công nghiệp pha từ axit acetic thật độc. Vừa rồi CA bắt mấy vụ dấm giả lớn lắm đó. Ăn dấm mà bị chát miệng (kiểu như ăn trái Saboche chưa chín tới) là 100% là dấm công nghiệp (dấm giả).
Thanh NgọcTốt cho người bị tiểu đường.
NguoixalaĐây là cách nấu cơm Sushi. Tất nhiên giấm Sushi khác 1 chút, họ pha chế có thêm đường nên có vị chua ngọt.
1 trả lời
diepĂn cơm trong nhà hàng thấy hạt cơm trắng giống như vầy, không biết họ cũng làm như vầy hay không? Để mai làm thử, hehe.
alethuan70Sợ giấm thì nặn chanh vậy.