Một con heo có thể chăn cừu được không?

Thật kệch cỡm, nực cười khi đặt hai loài động vật chẳng bao giờ phải tự quyết định về bất cứ chuyện gì về đời mình.

Trong một ngày từ lúc hừng đông đến khi mặt trời, chúng không hề đọc một quyển sách ngắn ngủi, không hiểu được những chuyện người ta bàn kháo nhau ở những nơi xa xôi về tên vua điên loạn nào đó đang muốn xâm lược nơi mình sống. Đối với hai giống loài này chỉ cần ăn và cho uống thế là hài lòng, thế là quá đủ.

Vậy nếu bắt chợt, chú heo chăn cừu này biến thành con sói hung ác, giết hết con này đến con khác thì cả lũ chết gần hết rồi mới biết vì chúng mù quáng tin ở kẻ chăn dắt chứ không còn tin ở bản năng của mình - dẫn đến những đồng cỏ xanh và nguồn nước mát.

Tao nói chuyện ngụ ngôn thế là đủ rồi. Vậy nếu tụi mày đảo ngược lại con heo chăn cừu đó được mặc chiếc áo Tiến sĩ từ một trường đại học danh giá ở Mỹ hoặc Canada, nói những lý thuyết siêu phàm lạ tai cả đời mình chưa bao giờ nghe đến có bị cảm giác phải vâng phục, nghe lời vàng ý ngọc kia để được dắt đến “đồng cỏ xanh” (hay tri thức) mình mong muốn không?

Câu trả lời ngắn gọn cho câu hỏi này là: CÓ.

Thậm chí là "Có một cách cuồng tín".

Một con heo khi được khoác lên cái Tiến sĩ Havard, Oxford hay Toronto thì trong mắt bầy cừu nó không còn là một con heo nữa biến thành "con heo có bằng cấp" này nó còn nguy hiểm hơn sự sợ hãi trước con sói.

Con heo bình thường chỉ biết kêu "éc éc" đòi cám. Nhưng con heo Tiến sĩ biết dùng những từ như "Lạm phát cấu trúc", "Địa chính trị phi đối xứng", "Hegemony", "Paradigm shift" khi giải thích về khùng hoảng Venezuela thì bài vở khuôn mẫu sẽ như thế này:

Phân tích Hành vi của Hoa Kỳ tại Venezuela dưới lăng kính Công pháp Quốc tế

Tiêu đề: Hồ sơ Venezuela: Giữa lằn ranh Can thiệp Nhân đạo (Humanitarian Intervention) và Vi phạm Chủ quyền - Một tiếp cận từ lý thuyết R2P

“Chào mừng quý khán thính giả quay trở lại. Hôm nay chúng ta sẽ không bàn về cảm xúc hay những tranh cãi chính trị thông thường, mà sẽ cùng nhau ‘tập thể dục cho não bộ’ để nhìn nhận sự kiện ngày 3/1 tại Venezuela dưới góc độ khoa học chính trị và công pháp quốc tế.

Câu hỏi đầu tiên mà giới nghiên cứu đặt ra: Liệu hành động của Hoa Kỳ có cấu thành hành vi xâm lược (Act of Aggression) hay không? Nếu chiếu theo Nghị quyết 3314 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, câu trả lời về mặt kỹ thuật là CÓ. Tuy nhiên, cái hay của Hoa Kỳ nằm ở sự ‘già dơ’ về mặt pháp lý so với Nga.

Chúng ta cần phân biệt rõ hai nhánh luật đang va chạm nhau ở đây: ‘The Law of Recognition’ (Luật về sự công nhận) và ‘The Law on the Use of Force’ (Luật về sử dụng vũ lực). Hoa Kỳ lập luận rằng họ không xâm lược một quốc gia có chủ quyền, mà họ đang thực thi pháp luật nội bộ để bắt giữ một cá nhân—Nicolas Maduro—người mà theo quan điểm của Washington (và được Tổ chức các quốc gia châu Mỹ OAS ủng hộ từ năm 2019) không còn nắm giữ ‘tính chính danh’ (Legitimacy) của một nguyên thủ quốc gia.

Điều này dẫn chúng ta đến một tranh luận thú vị về Quyền miễn trừ của nguyên thủ (Head of State Immunity). Án lệ ‘Arrest Warrant’ của Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) từng khẳng định quyền miễn trừ này là gần như tuyệt đối. Tuy nhiên, các định chế như Tòa hình sự quốc tế cho Nam Tư (ICTY) hay Rwanda (ICTR) đã tạo ra những tiền lệ để ‘bypass’ (vượt qua) rào cản này nhân danh nhân quyền.

Nhiều bạn sẽ hỏi về trách nhiệm bảo vệ người dân hay còn gọi là R2P (Responsibility to Protect). Về mặt lý thuyết, khi một nhà nước thất bại (Failed State) trong việc bảo đảm các quyền cơ bản của công dân, chủ quyền không còn là tấm khiên tuyệt đối. Tuy nhiên, ‘The devil is in the details’ (Chi tiết mới là chỗ chết người). Việc áp dụng R2P mà không có sự ủy quyền của Hội đồng Bảo an (nơi Nga và Trung Quốc nắm quyền phủ quyết) sẽ tạo ra một tiền lệ nguy hiểm cho trật tự Westphalia.

Kết lại, chúng ta chưa thể gọi đây là ‘Regime Change’ (Thay đổi chế độ) theo nghĩa hẹp, vì cấu trúc Đảng Xã hội Chủ nghĩa Thống nhất Venezuela (PSUV) vẫn còn nguyên. Đây có thể xem là một bước đi ‘bên lề’ luật pháp quốc tế, một vùng xám mà Hoa Kỳ đang khai thác để tạo ra một ‘fait accompli’ (sự đã rồi) mà không cần tạo ra một tình huống phi pháp (unlawful situation) kéo dài như cách Nga làm ở Ukraine.”

Đọc xong mày có cảm giác khá là sang trọng, hàn lâm học thức, dễ lọt lỗ tai, đầu óc lùng bùng nhưng … VÔ DỤNG VÃI CẢ LỒN.

Thay vì nói về việc Maduro khiến dân bới rác kiếm ăn vì siêu lạm phát khiến đồng tiền quốc gia trở thành giấy chùi đít hay việc Mỹ nhảy vào để kiểm soát mỏ dầu lớn nhất thế giới thì nó mời gọi mày chỉ để “tập thể dục cho não” - biến nỗi đau của hàng triệu người Venezuela đang vật lộn để tồn tại trong một sự hỗn loạn vốn đã kéo dài từ thời Hugo Chavez suốt 17 năm thành một một case study (bài tập tình huống) lạnh lùng trên giấy dành cho đám sinh viên đang ngồi ngáp ngắn ngáp dài trên giảng đường.

Khi một cường quốc đưa quân vào bắt cóc tổng thống nước (chưa bàn đến chế độ độc tài ở đây) thì gọi là "Sự già dơ về mặt pháp lý", "Vùng xám", "Bypass rào cản".

Dân chết đói, chạy loạn thì gọi là "Vấn đề nhân quyền", "Failed State".

Một cuộc tranh giành quyền lực đẫm máu khiến 100 người chết và bị thương trở thành "Va chạm giữa Law of Recognition và Law on Use of Force".

Dành cả thời lượng chỉ để tranh luận xem hành động bắt cóc, gây chiến chỉ để xem có đúng với Nghị quyết 3314 hay Án lệ ICJ không.

VÔ DỤNG VCL.

Trump có thèm đọc nghị quyết 3314 trước khi cho thả lính dù xuống nóc Dinh Miraflores đâu?

Maduro có quan tâm đến The Law of Recognition khi bảo kê ngầm cho các băng đảng ma túy Cartel de los Soles (Băng đảng Ánh Mặt Trời), Cartel Sinaloa, Los Zetas, Tren de Aragua, FARC, ELN bằng cách nhắm mắt làm ngơ cho tệ nạn tham nhũng trong quân đội không?

Không hề dám đưa ra nhận định gai góc mang tính cá nhân như kiểu Trump gây chiến để đánh lạc hướng khỏi vụ Epstein List đầy ô nhục, các tập đoàn dầu khí (ExxonMobil, ConocoPhillips, và Chevron) quay trở lại hút dầu giá rẻ hay Maduro trở thành con chó đã hết giá trị sử dụng bởi chính nội bộ giới lãnh đạo Venezuela chỉ vì sợ mất cái vẻ “trung lập học thuật”.

Nó dắt mày đi một vòng qua LHQ, qua Tòa án Hà Lan, qua các định chế, rồi thả mày về đúng cái chỗ mày đứng ban đầu: Trắng tay và Hoang mang.

Lũ heo mặc áo tiến sĩ như thế đã phán rằng thế giới vận hành bằng sách luật, trong khi thực tế thế giới vận hành bằng Súng và Tiền.

Nếu một thằng ất ơ hàng xóm cầm cuốn "Đạo đức kinh" sang bảo mày cắt đầu trọc theo kiểu Mãn Thanh, mày sẽ đấm vỡ mồm nó hoặc gọi nó là thằng điên.

Nhưng nếu thằng đó mặc bộ đồ xanh, đeo hàm sĩ quan, bên hông lủng lẳng khẩu K59, thì mày sẽ ngoan ngoãn cắt tóc, thậm chí còn vừa cắt vừa cảm ơn nó đã nhắc nhở.

Sự khác biệt nằm ở đâu? Không nằm ở cuốn sách luật dày cộp nó cầm, mà nằm ở khả năng gây sát thương của nó.

Đám heo mặc áo Tiến sĩ, Giáo sư luật học phương Tây hay ra rả về cái gọi là "Khế ước xã hội" (Social Contract). Tụi nó bảo rằng con người tự nguyện nhường bớt quyền tự do để được nhà nước bảo vệ. Nghe êm tai vãi lúa.

Nhưng thực tế, cái "khế ước" đó được ký bằng mực in trên giấy, còn được bảo lãnh bằng nòng súng và nhà tù.

Mày thử không ký xem?

Mày thử tuyên bố "tao rút khỏi khế ước này, tao không đóng thuế, tao tự lo" xem? Chưa đầy 24 giờ, cái bộ máy bạo lực khổng lồ sẽ ập đến nhà mày, còng tay mày, tống mày vào lồng và tịch thu tài sản mày với lý do "trốn thuế" hoặc "chống người thi hành công vụ".

Nhưng chính cái xã hội này lại cần đến lũ heo Tiến sĩ thuộc lòng sách luật để chúng diễn những vai được sắp đặt sẵn ở tòa án bằng những phiên tranh tụng dài dòng tốn nước bọt. Tại sao vậy?

Là để Tiết kiệm chi phí Bạo lực.

Nếu ngày nào thằng cai trị cũng phải vác súng đi dí vào đầu từng người dân bắt họ làm việc, chi phí quản lý sẽ cực cao, và rủi ro bị bật lại (bạo loạn) rất lớn vì con người bị dồn vào chân tường sẽ làm liều. Súng đạn tốn tiền mua, lính tráng tốn tiền nuôi. Vậy nên, tụi nó đẻ ra một lớp đệm ở giữa: Luật pháp và Đạo đức.

Cuốn sách luật đóng vai trò như một cái “giảm thanh” cho khẩu súng. Nó biến hành động “cướp bóc” thành “thu thuế”. Nó biến hành động “bắt cóc” thành “tạm giam”. Nó biến hành động “giết người” thành “tử hình”. Khi có cuốn sách luật che chắn, thằng cầm súng cảm thấy mình đang làm việc thiện (thực thi công lý), còn thằng bị chĩa súng cảm thấy mình sai (vi phạm pháp luật).

Cái tài tình của hệ thống này là nó tẩy não bầy cừu đến mức chúng nó Tự Kiểm Duyệt (Self-Censorship). Mày không dám vượt đèn đỏ không phải vì có công an đứng đó gí súng, mà vì mày sợ cái biên lai phạt tiền (Tiền) hoặc sợ bị tước bằng lái (Quyền sinh tồn). Khẩu súng đã được giấu kỹ vào trong ngăn kéo, chỉ còn lại tờ giấy phạt. Nhưng bản chất của tờ giấy phạt đó vẫn là:

“Nộp tiền đi, hoặc tao sẽ dùng bạo lực leo thang dần dần cho đến khi mày nộp hoặc mày vào tù”.

Thế nên, thế giới này không vận hành bằng mực in. Mực in chỉ là lớp phấn son tô vẽ cho con quái vật Leviathan thôi.

Mỹ sở dĩ nói về “Luật pháp quốc tế” to mồm nhất thế giới không phải vì luật nó viết hay nhất, mà vì nó có 11 cái tàu sân bay và khả năng in tiền USD không giới hạn để xuất khẩu lạm phát.

Israel sở dĩ ỉa lên mọi nghị quyết LHQ vì nó có đầu đạn hạt nhân và sự bảo kê của thằng to đầu nhất.

Iran, Triều Tiên sở dĩ bị đấm vì nó muốn có “Súng” (Hạt nhân) để ngồi cùng mâm nói chuyện luật pháp nhưng chưa kịp rèn xong súng thì đã bị thằng khác vào phá lò.

Vậy nên suy cho cùng, luật pháp chỉ là loại bạo lực được phẫu thuật thẩm mỹ duy trì bằng súng và tiền bảo kê trong khi cuốn sách luật chỉ là mớ giấy lộn dùng để nhóm bếp.

Cái việc đem lý lẽ từ trong sách mà tụi nó hay xài khi rao giảng chẳng khác nào đem đít lộn ngược lên đầu.

Nó là căn bệnh điển hình của bọn khoác áo Tiến sĩ tư duy theo kiểu Argument from Authority (Lỗi ngụy biện dựa vào thẩm quyền):

Điều này đúng không phải vì nó hợp lý, thực tế, hay vì “tiền nó chảy về túi nó”, mà là vì Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ), Nghị quyết 3314 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã nói thế.

Tụi nó bị tẩy não để tin rằng: Luật pháp đẻ ra Trật tự.

Trong khi thực tế trần trụi là: Bạo lực đẻ ra Trật tự, và Luật pháp được viết ra sau đó để hợp thức hóa cái trật tự ấy.

Nhìn lên cái quả địa cầu đi. Nó chứa đầy những đường biên giới ngoằn nghèo chia cắt các quốc kia, đéo được vẽ bởi các luật sư cầm bút chì và và thước kẻ trong phòng máy lạnh.

Nó được vẽ bằng máu, dừng lại ở đúng chỗ những chiếc xe tăng hết xăng hoặc ở chỗ mà xác lính của phe bên kia chất cao quá không vượt qua được nữa.

Sau khi tiếng súng ngưng hẳn thì những kẻ thắng cuộc mới ngồi xuống, lau sạch máu trên tay, lấy giấy bút ra vẽ lại cái đường biên đó và gọi nó là "Hiệp ước biên giới". Luật pháp chỉ là cái biên bản nghiệm thu của bạo lực.

Nhưng lũ heo mặc áo Tiến sĩ lại cố tình lờ đi cái gốc rễ đẫm máu đó. Tụi nó tôn thờ cuốn sách luật như một vật thể thiêng liêng từ trên trời rơi xuống. Tụi nó nghĩ rằng nếu xã hội hỗn loạn, chỉ cần viết thêm luật là xong. Cái tư duy “đem đít lộn ngược lên đầu” của tụi nó là ở chỗ: Tụi nó nghĩ cái Ngọn (Văn bản/Lý thuyết) có thể điều khiển được cái Gốc (Sức mạnh/Lợi ích).

Chính vì cái tư duy ngược đời này mà tụi nó trở nên nực cười và vô dụng mỗi khi đụng chuyện thật.

Khi thằng giang hồ (như Putin, như Netanyahu, hay bất kỳ tay độc tài nào) vác súng đi chiếm đất, đám học giả sẽ chạy theo sau, vẫy vẫy cuốn sách luật và gào lên:

“Anh làm thế là sai quy trình!”.

Thằng giang hồ sẽ quay lại, cười khẩy, bắn nát đầu gối thằng học giả rồi đi tiếp.

Tại sao?

Tại vì thằng giang hồ hiểu bản chất: Quyền lực nằm ở nòng súng, không nằm ở trang giấy. Trang giấy chỉ có giá trị khi có một nòng súng to hơn đứng sau bảo kê cho nó.

Cái bi kịch là hệ thống giáo dục hiện tại được thiết kế để sản xuất ra hàng loạt những con heo tư duy ngược như thế. Chúng ta được dạy từ bé là “Sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật”, nhưng không ai dạy chúng ta rằng Hiến pháp và Pháp luật đó là ý chí của giai cấp cai trị được luật hóa. Tụi nó giấu đi phần “giai cấp cai trị” và “súng đạn”, chỉ chừa lại phần vỏ bọc “công bằng” và “văn minh”.

Kết quả là chúng ta có một thế hệ những kẻ yếu đuối, tin rằng nếu mình sống đúng luật, mình sẽ an toàn. Tin rằng nếu mình có lý lẽ, mình sẽ thắng kiện. Cho đến khi bị một thằng quan chức hay một tay tư bản đỏ cướp đất, cướp nhà đúng quy trình, lúc đó mới ngớ người ra: “Ủa sao luật bảo vệ tôi mà giờ tôi ra đê ở?”. Lúc đó mới hiểu là cuốn sách luật đó không viết cho mày, nó viết cho thằng cầm súng.

Nhưng đối với bầy cừu vỗn chỉ quan tâm cỏ và nước sạch - những từ ngữ trên như Thần chú tiếng phạn:

Lúc này sự phức tạp (Complexity) trở thành thước đo của chân lý. Càng khó hiểu đến mấy, cừu càng vững tin đến đấy. Con heo trên cương vị một PhD dùng mớ lý thuyết siêu phàm kia đã dựng nên một hàng rào vô hình, khiến mày trở nên nhỏ bé, ngu dốt và buộc phải bám đuôi con heo để được khai sáng.

Cái bằng Tiến sĩ từ Mỹ hay Canada chính là cái Giấy chứng nhận quyền chăn dắt. Trong xã hội loài người (cũng như bầy cừu), chúng ta được lập trình để tuân phục thẩm quyền (Authority Bias).

Ngày xưa thẩm quyền là thằng cầm gậy to nhất.

Ngày nay thẩm quyền là thằng có cái bằng to nhất.

Khi con heo đưa cái bằng ra, não bộ của cừu tự động tắt chế độ "Phản biện" (Critical Thinking) và bật chế độ "Tiếp thu" (Absorb). Cừu tin rằng cái bằng đó đảm bảo con heo có đạo đức, có tầm nhìn.

Nhưng thực tế? Cái bằng chỉ chứng minh con heo đó giỏi... làm bài tập và viết lách theo đúng ý mấy con heo già hơn trong trường đại học. Nó không chứng minh con heo (đám học giả thư viện, đám trí thức xa rời thực tế) đó biết cách đối phó với sói.

Khi Sói (kẻ thù thực tế: chiến tranh, lạm phát, cướp bóc) nhe răng ra, phản xạ tự nhiên của Cừu là sợ và chạy. Nhưng con Heo sẽ đứng ra trấn an:

“Các em đừng sợ, theo Công pháp quốc tế điều X khoản Y, con Sói không được phép cắn chúng ta. Nếu nó cắn, nó sẽ bị Hội đồng bảo an lên án.”

Nó trích dẫn Hugo Grotius, Kant để chứng minh thế giới này vận hành theo lý trí khiến bầy cừu nghe xong thấy êm tai mà yên tâm gặm cỏ tiếp thay vì chạy trốn.

Và BÙM. Sói lao vào cắn cổ, con heo chết đầu tiên vì béo nhất nhưng cả bầy cừu chết theo vì mất thời gian vàng để thoát thân.

Sự "vô hại" của nó chính là liều thuốc độc, vì nó tước đi cái Bản năng sinh tồn (Survival Instinct) của đám đông.

Thay vì nhìn nhận và ra quyết định dựa trên thực địa có sẵn thì cái đầu con heo vốn đã thuộc lòng mọi con đường đã đi qua trong quá khứ vậy nên khi thực địa thay địa thay đổi (địa chính trị biến động, công nghệ thay đổi, lòng người tráo trở), con Heo vẫn khăng khăng:

“Sách bảo đi đường này là an toàn”.

Nó không nhìn thấy cái bẫy mìn vừa được chôn hôm qua. Nó không ngửi thấy mùi thuốc súng trong gió. Nó chỉ tin vào văn bản giấy tờ. Dẫn bầy cừu đi theo một thằng mù tin vào bản đồ cũ thì kết cục chỉ có rơi xuống vực.

Mày để ý đi, những bài viết kiểu "học thuật thư viện" trên Internet đầy rẫy thường hướng con người ta đến sự "tuân thủ", "ôn hòa", "tin tưởng vào thể chế". Nó dạy cừu phải ngoan, phải cắt lông đúng hạn, phải tin vào người chăn nuôi.

Trong khi đó, thực tế (Sói) là một cuộc chơi Darwin tàn khốc: Mạnh được yếu thua. Một bầy cừu được con Heo giáo dục kỹ lưỡng sẽ trở thành những nạn nhân ngoan ngoãn nhất. Chúng nó sẽ xếp hàng đi vào phòng hơi ngạt mà vẫn tin rằng mình đang đi tắm, vì "Chính quyền/Luật pháp đã cam kết như thế".

Trong thời bình, con Heo mua vui được, trang trí cho trại súc vật thêm phần văn minh. Nhưng trong thời loạn (như cái bối cảnh Iran - Israel, hay kinh tế Việt Nam hiện nay), nghe lời con Heo là Tự Sát.

Nó hứa về một "Mô hình tăng trưởng bền vững trong dài hạn". Nó bảo: "Các em chịu đói hôm nay đi, đi theo lộ trình vĩ mô của anh, 10 năm nữa chúng ta sẽ đến cánh đồng cỏ bất tận."

Cừu nghe bùi tai. Cừu nhịn đói. Cừu đi theo.

Thực chất, con heo đang dắt cừu đi vòng tròn để nó có thời gian vặt lông cừu bán lấy tiền mua cám xịn cho nó. Cái "đồng cỏ xanh" là củ cà rốt treo trước mũi, là ảo ảnh.

Bản năng của cừu là thấy mùi nguy hiểm thì chạy. Thấy cỏ thì ăn. Nhưng con heo Tiến sĩ dạy cừu rằng:

“Bản năng là thấp hèn. Phải tư duy theo hệ thống.”

Khi Sói đến, bản năng cừu gào lên: “CHẠY!”. Nhưng con heo Tiến sĩ đứng ra trấn an:

“Theo phân tích dữ liệu lịch sử và mô hình hành vi của loài sói, xác suất nó tấn công lúc này là thấp. Chúng ta cần duy trì vị thế quan sát chiến lược.”

Cừu nghe lời heo. Cừu đứng lại quan sát. Sói lao vào cắn cổ.

Lúc hấp hối, cừu nhìn con heo. Con heo lúc đó làm gì? Nó cũng đang bị ăn thịt, hoặc nó đã nhanh chân chạy trước nhờ cái xe hơi đời mới nó mua bằng tiền bán lông cừu. Lúc đó cái bằng Tiến sĩ có cứu được ai không?

Không.

Sói nó đéo biết đọc, và nó cũng đéo quan tâm mày học trường nào. Thịt là thịt.

Đừng bao giờ tin vào những kẻ rao giảng đạo đức hay pháp lý mà không nhìn thấy tay tụi nó đang cầm cái gì. Nếu tay nó không cầm súng, không cầm tiền, thì lời nói của nó chỉ là gió thoảng.

Hiểu được điều này không phải để mày trở thành kẻ phạm tội, mà để mày không trở thành con cừu non ngơ ngác chờ đợi công lý từ trên trời rơi xuống trong khi con sói đang mài răng ngay bên cạnh.

Khi tụi nó thách mày: “Giỏi thì phá luật đi”, tụi nó đang gài bẫy mày vào cái thế nhị nguyên ngu ngốc: Hoặc là Cừu ngoan, hoặc là Sói điên bị săn bắn. Tụi nó không biết rằng còn một loại thứ ba: Người nuôi Sói (hoặc con Sói biết mặc vest).

99% con cừu chỉ biết tuân thủ mù quáng ví dụ như trong trường hợp dừng đen đỏ vì sợ công an, tin rằng đen đỏ là “đạo đức”. Đóng thuế cho bầy sói vì tin rằng mình đang xây dựng tổ quốc (dù tiền thuế bị ăn chặn bằng 7749 cách khác nhau) chỉ vì nó Sợ và Tin.

Trong khi lũ tội phạm (như lũ trẻ trâu đua xe) thì nó vượt đèn đỏ chỉ để chứng tỏ mình ngầu, trốn thuế thuế lộ liễu rồi bị đẩy vào tù. Đấy là phá luật vì bản năng và ngu dốt.

Còn đối với mày - cái thằng đang đọc bài này, tao nói dừng đèn đỏ không phải vì đạo đức dạy đó là tốt/xấu.

Mà là vì sự tính toán: "Vượt cái đèn này tiết kiệm 30 giây nhưng rủi ro bị phạt hoặc tai nạn là quá cao so với lợi ích".

Việc đóng thuế (hoặc lách luật khôn khéo vì đó là kẽ hở được cố tình tạo ra) nó giống như một Chi phí kinh doanh (Cost of doing business) để trả tiền bảo kê cho băng đảng mafia lớn nhất (Chính phủ) để yên cho mày tiếp tục làm ăn mà không bị đám khác kéo tới đập phá cửa tiệm. Đó không phải vì yêu cuốn sách luật, mà là thuê Luật nhằm bảo vệ chính mình. Chả có tý ơn nghĩa ân huệ gì ở đây mà đòi mày phải món nợ chỉ vì “lòng yêu nước” với một lũ người xuất hiện trên VTV 19h mỗi ngày.

Khi một thằng quan chức ban hành một đạo luật mới (ví dụ: cấm xe máy, đổi căn cước, quy hoạch đất đai), thằng Cừu sẽ đọc báo và gật gù: “À, nhà nước muốn giảm kẹt xe, muốn hiện đại hóa”. Còn mày phải đặt ngay câu hỏi:

1. Cui Bono? (Ai có lợi?): Thằng nào trúng thầu dự án này? Lô đất của thằng nào sẽ tăng giá sau quy hoạch này? Sân sau của ai đang bán phôi thẻ căn cước?

2. Dòng tiền chảy về đâu?: Tiền phạt đi về ngân sách hay đi về túi riêng? Tiền thuế môi trường đi đâu?

3. Tại sao là lúc này?: Tại sao lại bắt vụ này ngay lúc này? Có phải để đánh lạc hướng dư luận khỏi vụ khác to hơn không? Hay là phe này đang đánh phe kia?

Khi mày nhìn đời bằng lăng kính này, mày sẽ không bao giờ bị thất vọng hay tức giận. Mày chỉ thấy Logic của Lợi ích. Mày sẽ bình thản như xem một ván cờ, thay vì hoảng loạn như một con tốt.

Đó là cách sống thực tế nhất mà tao có thể chỉ cho mày thay vì chỉ biết ra giữa chợ đứng rồi gào lên "Luật pháp là dối trá!". Làm thế chỉ tổ ăn đạn lạc. Cách sống khôn ngoan nhất là: Hòa nhập nhưng không Hòa tan.

Ngoài mặt xã hội vẫn đóng vai một công dân tốt, vẫn gật đầu dạ vâng trước mặt những thằng cầm súng, cầm quyền; vẫn dùng những từ những “văn minh” khi cần thiết để giao tiếp với lũ heo tiến sĩ tránh để chúng nghĩ mình là mối đe dọa - một thứ “vô hại” thì ai mà thèm bận tâm?

Nhưng. Cái này mới quan trọng: mày phải luôn tỉnh táo. Để biết khi nào chúng nó đang diễn, khi nào đang lùa gà; không bao giờ dốc hết vốn liếng niềm tin vào bất kỳ cái “bánh vẽ” nào của chúng nó.

Mày bắt buộc tích lũy nguồn lực thật (Tiền, Vàng, Kiến thức, Sức khỏe, Mối quan hệ chất lượng). Khi biến cố xảy ra (sói đến), trong khi bầy cừu đang chờ “Chính phủ giải cứu”, thì mày đã có phương án B, phương án C để tẩu thoát hoặc ẩn nấp.

Thằng hiểu rõ ràng luật chơi mới là đứa sống an toàn nhất vì nó biế chỗ nào có mìn cần để tránh, biết thằng nào là chó dại để không dây vào và biết khi nào cần cúi đầu để bảo toàn tính mạng.

Tao biết là đọc tới khúc này sẽ có thằng gọi đó là hèn nhát. Nếu mày thích thì cứ gọi là vậy còn tao coi đây là Sự Thận Trọng của Kẻ Săn Mồi. Con sói khôn ngoan không bao giờ hú hét vô cớ để báo cho thợ săn biết vị trí của mình. Nó đi nhẹ, nói khẽ, quan sát kỹ, và chỉ nhe răng khi thực sự cần thiết.

Còn đối với đám heo sẽ lao vào bài này bảo tao là “vô học”, “phản trí thức”? Tao viết cho những người đang tìm kiếm Thuốc Giải Độc, chứ không viết cho những kẻ nghiện thuốc mê.

Cứ để mặc xác chúng nó trở thành miếng ngon béo bở nhất khi tai họa ập đến trong khi đó tao và mày cùng chạy trước và nhìn cái lũ bị chính những lời mình rao giảng phản bội trong bức lực trước nòng khói thuốc súng.

P/s: Có muốn tao công khai ví USDT để tụi mày donate không? Nếu có thì comment bên dưới để tao cân nhắc làm.