Cái Chaebol nửa mùa này , tổng nợ nần chồng chất đến 665.820 tỷ đồng , gánh thêm lỗ luỹ kế 7.5 tỷ USD và đang bơm thêm vài tỷ đôla nữa vào con nghiện đốt tiền Vinfast này đúng là ví dụ tiêu biểu cho cho trò "tạo vấn đề, bán giải pháp".

Trong các thông cáo báo chí hào nhoáng, VinFast sẽ khoe rằng họ đã "bàn giao" (deliveries) được hàng chục ngàn xe trong một quý. Con số này nghe rất ấn tượng và được báo chí trong nước lặp lại như một con vẹt. Nhưng "bàn giao" cho ai mới là vấn đề.

Chính trong các báo cáo nộp cho SEC, VinFast buộc phải thừa nhận một sự thật phũ phàng.

Ví dụ, trong báo cáo tài chính năm 2023, VinFast đã phải khai rằng 72% trong tổng số 34.855 ô tô điện mà họ "bàn giao" trên toàn cầu thực chất là bán cho Green and Smart Mobility (GSM), tức là hãng taxi Xanh SM, một công ty cũng thuộc sở hữu của ông Phạm Nhật Vượng

Mày hiểu trò ảo thuật này không? Nó giống như việc mày tự lấy tiền từ túi quần bên trái, đưa sang túi quần bên phải, rồi hô lên với cả làng rằng mày vừa có một giao dịch thành công.

Đến quý 1 năm 2025, sau khi bị bóc mẽ quá nhiều, tỷ lệ này đã giảm xuống, nhưng vẫn còn đó. VinFast báo cáo rằng trong số 36.330 xe "bàn giao", có 21% là bán cho "các bên liên quan" .

Nghĩa là cứ 5 chiếc xe xuất xưởng thì có hơn 1 chiếc là do "người nhà" mua để chạy taxi hoặc cho các công ty trong hệ sinh thái Vingroup sử dụng.

Đây không phải là bán hàng. Đây là một nghiệp vụ chuyển hàng tồn kho từ nhà máy VinFast sang bãi xe của Xanh SM và ghi nhận nó thành "doanh thu" trên sổ sách để làm đẹp báo cáo tài chính.

Vậy còn doanh số bán cho người tiêu dùng thật sự thì sao? Con số này cực kỳ thảm hại, đặc biệt ở các thị trường quốc tế như Mỹ. VinFast không công bố chi tiết doanh số bán lẻ ở từng thị trường. Nhưng các đơn vị độc lập như S&P Global Mobility, thông qua dữ liệu đăng ký xe, đã vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác.

Số lượng xe VinFast được đăng ký mới bởi người tiêu dùng cá nhân ở Mỹ trong cả năm 2024 và nửa đầu năm 2025 chỉ lẹt đẹt ở mức vài trăm chiếc, một con số không đáng kể so với hàng chục ngàn xe mà họ đã xuất khẩu sang đó.

Vậy, câu chuyện ế ẩm được giấu như thế nào? Nó không hề được giấu. Nó được ngụy tạo.

Vậy là nó dùng trò đi đêm với 2 bước như sau để ép toàn bộ người dân Hà Nội lẫn Sài Gòn giải cứu khỏi sụp vì đống nợ.

Bước 1 là dùng quyền lực đi đêm rồi cấm xe xăng đột ngột, chỉ cho người dân 1 năm để rà trước.

Bước 2 là chìa cành oliu chỉ có đúng xe điện Vinfast với hệ sinh thái đầy đủ trụ sạc vượt trội hơn mọi đối thủ còn lại.

Còn nếu mày không có tiền?

Không sao, chúng nó sẽ bán "giải pháp tài chính" cho mày.

Ngày 21/7/2025, chỉ ngay sau làn sóng chỉ trích mãnh liệt trên MXH , Tập đoàn của ông tỷ phú này gửi văn bản "một số giải pháp " hay nói thẳng ra là đòi tạo đặc quyền , hưởng thêm nhiều ưu đãi.

Nghe cái vụ "tặng 10% giá xe" thì thơm nhưng thật ra là bãi cứt.

Mày đọc kỹ thử xem đứa nào đứng sau cho vay?

Không một tổ chức tài chính nào lại đi cho một anh xe ôm, một người không có lịch sử tín dụng tốt, vay 90-100% giá trị một tài sản mà không cần trả trước.

Rủi ro vỡ nợ là cực cao.

Đây là cú bắt tay của những con cá mập tài phiệt nhắm vào người lao động đang mưu sinh bị cưỡng ép một chính sách phục vụ lũ giàu có đang nợ nần chồng chất.

Shinhan Finance và Lotte Finance chính là những con cá mập đó, chúng chuyên cho vay dưới chuẩn nhảy vào cuộc chơi này.

Cái mồi "giảm 10% giá xe" của VinFast chỉ là để dụ con mồi vào tròng.

Một khi người lao động đã ký vào hợp đồng vay, họ sẽ phải đối mặt với một thực tại phũ phàng: lãi suất thực tế sau thời gian ưu đãi sẽ cao ngất ngưởng, các loại phí phạt trả chậm cực kỳ cắt cổ, và các phương pháp đòi nợ thì khét tiếng.

VinFast đã bán được xe, còn người lao động thì bị đẩy vào vòng xoáy nợ nần với một công ty tài chính.

Tức là hai thằng này bắt tay nhau nói rằng:

"Đây, tao đưa cho mày 10% giá trị xe, mày hãy dùng nó để bù vào rủi ro và dụ dỗ thằng khách hàng ký vào hợp đồng vay với mày đi."

Đây không phải chính sách hỗ trợ từ tiền thuế của người dân, mà là vay tín dụng tiêu dùng, còn tàn ác hơn đối với chính những người có thu nhập bấp bênh.

Một thằng nhân viên văn phòng lương tháng ổn định 15 triệu, việc trả góp 3 triệu mỗi tháng là có thể tính toán được.

Nhưng một anh phụ hồ, một chị bán hàng rong, một thằng xe ôm thì khác.

Tháng này họ có thể kiếm được 10 triệu, nhưng tháng sau mưa bão, ế ẩm, bệnh tật, họ có thể chỉ kiếm được 3 triệu.

Trong khi đó, khoản nợ tín dụng tiêu dùng là một con quái vật không bao giờ ngủ.

Nó đòi tiền mày mỗi tháng, đúng ngày, không cần biết mày ốm đau hay đói kém.

Chỉ cần một lần trả chậm, các khoản phí phạt cắt cổ sẽ bắt đầu nhảy vào, và khoản nợ sẽ phình to ra như một khối u.

Họ đang bị lùa vào một bản hợp đồng ma quỷ mà tưởng chừng là thiên thần mở lối.

Chúng nó đang thiết kế đống nợ cõng lên vai người nghèo rồi chia nhau tiền như thế này:

1. Người lao động ký vào.một hợp đồng vay với Shinhan hoặc Lotte Finance để trả 90% giá trị chiếc xe. Dù ban đầu đéo muốn mua, cũng không có tiền mặt sẵn có.

2. Ngay lập tức, công ty tài chính sẽ chuyển toàn bộ 90% tiền đó cho VinFast. Lúc này, VinFast đã bán được xe, nhận đủ tiền tươi và hoàn toàn phủi tay khỏi giao dịch.

3. Bây giờ, người lao động chính thức trở thành con nợ của Shinhan hoặc Lotte Finance.

Và đây là lúc địa ngục bắt đầu.

Mày có biết lãi suất của các công ty tài chính tiêu dùng này là bao nhiêu không?

Nó không phải là 5-7% của ngân hàng đâu.

Nó có thể lên tới 30%, 40%, thậm chí 50-60%/năm sau khi tính đủ các loại phí phạt, phí bảo hiểm khoản vay và lãi suất thả nổi.

Cái anh xe ôm tưởng rằng mình vừa nhận được một món hời, nhưng thực chất anh ta vừa ký vào một bản hợp đồng nô lệ tài chính trong vòng 3 đến 5 năm tới.

Giả sử nạn nhân là một anh xe ôm, bị dồn vào chân tường, phải mua một chiếc VinFast Evo200 Lite.

Cái anh xe ôm tưởng rằng mình vừa nhận được một món hời, nhưng thực chất anh ta vừa ký vào một bản hợp đồng nô lệ tài chính trong vòng 3 đến 5 năm tới.

Mỗi một cuốc xe anh ta chạy không chỉ để kiếm tiền cơm, mà còn là để trả lãi cho một con cá mập tài chính Hàn Quốc.

Giá xe niêm yết ở tầm khoảng 22 triệu đồng (chưa tính pin vì mày sẽ bị ép vào bẫy thuê pin).

"Quà tặng" từ VinFast: Giảm 10%, tức là 2,2 triệu nhưng thực chất là trừ vô phần vay tiêu dùng để nó nhận thẳng tiền mặt còn rủi ro nợ là tại mày gánh.

Mày phải trả trước 10%, tức là 2,2 triệu. Số tiền mày thực sự đi vay là 80% còn lại, tương đương 17,6 triệu đồng.

Nghe có vẻ hợp lý. Mày chỉ cần bỏ ra 2,2 triệu là có xe mới. Nhưng đây chính là lúc cái bẫy sập xuống.

Khi mày ký vào hợp đồng vay với Shinhan hay Lotte Finance, mày sẽ không chỉ vay 17,6 triệu.

Phí bảo hiểm khoản vay là một khoản phí gần như bắt buộc, một màn bảo kê hợp pháp.

Chúng nó sẽ nói đây là để "bảo vệ" mày, nhưng thực chất là để bảo vệ chúng nó nếu mày chết hoặc tàn phế không trả được nợ.

Khoản phí này thường rơi vào khoảng 5,5% tổng giá trị khoản vay. 5,5% của 17,6 triệu là 968.000 đồng.

Trò ảo thuật ở đây là cái khoản phí gần 1 triệu này sẽ không bắt mày trả riêng. Nó sẽ được cộng thẳng vào nợ gốc.

Vậy là, số tiền mày thực sự nợ không phải là 17,6 triệu, mà là 18.568.000 đồng. Mày đang phải trả lãi cho cả tiền phí bảo hiểm.

Bây giờ đến phần ăn dày nhất.

Có thể trong 6 tháng đầu, nó cho mày một mức lãi suất "ưu đãi", ví dụ 20-25%/năm. Mức này đối với một ngân hàng là cắt cổ, nhưng đối với một công ty tài chính, nó lại là "khuyến mãi".

Sau khi hết ưu đãi, lãi suất sẽ được "thả nổi".

Mày đừng nghĩ nó thả nổi theo ngân hàng nhà nước. Nó thả nổi theo công thức của riêng chúng nó: lãi suất cơ bản của chúng + một biên độ khổng lồ.

Lãi suất thực tế mày phải chịu có thể dễ dàng lên tới 35-45%/năm.

Giờ hãy tính xem sau 24 tháng, mày phải trả bao nhiêu.

Với khoản nợ gốc gần 18,6 triệu, cộng với lãi suất thả nổi cắt cổ và các loại phí linh tinh khác, tổng số tiền mày phải trả lại cho Shinhan/Lotte có thể dễ dàng lên tới 26-28 triệu đồng.

• Mày vay 17,6 triệu để mua xe.

  • Mày phải trả lại gần 28 triệu.

  • Tính ra, lãi suất thực tế hàng năm mà mày phải chịu không phải là con số 20% hay 30% trên giấy. Nếu tính đúng theo chuẩn tài chính (APR - Tỷ suất phần trăm hàng năm), bao gồm cả cái phí bảo hiểm ban đầu, thì con số đó đã vọt lên 50-60%/năm.

Đây là lúc mày thấy con số 50-60% nó từ đâu ra. Nó không nằm trên dòng quảng cáo, nó nằm trong phép tính mà không một nhân viên tư vấn nào nói cho mày biết.

Cái mô hình này được thiết kế để mày thất bại. Một anh xe ôm với thu nhập bấp bênh, chỉ cần một tháng ế khách, một lần xe hỏng, hay một trận ốm, là sẽ không thể trả nổi khoản tiền góp hàng tháng. Và chỉ cần mày trả chậm một ngày:

• Mày sẽ bị phạt một khoản phí cố định vài trăm ngàn.

• Toàn bộ số nợ gốc sẽ bị áp lãi suất quá hạn 150%, tức là từ 45% có thể nhảy vọt lên gần 70%/năm.

Từ đó, khoản nợ sẽ phình ra nhanh hơn cả tốc độ mày chạy xe, và mày sẽ chính thức bước vào vòng xoáy không lối thoát, dẫn đến màn kịch đòi nợ khét tiếng sẽ kể ở đoạn dưới.

Cái xe máy điện "xanh và sạch" chỉ là cái cớ.

Sản phẩm thực sự mà Shinhan và Lotte Finance bán không phải là một chiếc xe điện.

Nó là một hợp đồng nợ. Và người lao động không phải là khách hàng.

Họ là tài sản, là một dòng tiền ổn định chảy vào túi của bọn tài phiệt trong suốt 24 tháng hoặc hơn, cho đến khi bị vắt kiệt.

Mỗi một cuốc xe anh ta chạy không chỉ để kiếm tiền cơm, mà còn là để trả lãi cho một con cá mập tài chính Hàn Quốc.

Ở trường hợp khác là một anh chạy ô tô điện cho Xanh SM đó lỡ dại ký hợp đồng mà chưa đọc bài này thì tính sơ qua xem mất gì. Cũng tương tự hút tận máu , không để lại gì ngoài đống nợ nần.

Ví dụ một chiếc VinFast VF 8 Eco giá khoảng 1,1 tỷ đồng. Nhưng vay mua xe máy điện cũng vậy thôi, không khác gì nhau.

Mày vay 80%, tức là 880 triệu đồng.

Trong 3 năm đầu (giai đoạn trăng mật): Với lãi suất "hỗ trợ" còn 4%/năm, mỗi năm mày trả khoảng 35,2 triệu tiền lãi (chưa tính gốc), tức là gần 3 triệu/tháng.

Nghe có vẻ rất nhẹ nhàng.

Nhưng từ năm thứ tư trở đi, địa ngục bắt đầu.

Lãi suất sẽ được "thả nổi" theo thị trường. Nó sẽ được tính bằng lãi suất tiết kiệm 12 tháng của ngân hàng + một biên độ khoảng 3.5-4%.

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam, mức này có thể dễ dàng là 10-12%/năm, thậm chí cao hơn.

Lúc này, khoản lãi mày phải trả mỗi năm sẽ không còn là 35 triệu nữa, mà vọt lên thành 88 - 105 triệu đồng/năm(tức là 7,3 - 8,7 triệu/tháng).

Lúc này, cái thòng lọng mới thực sự siết lại.

Khoản tiền lãi hàng tháng của mày có thể sẽ tăng gấp ba lần.

Rất nhiều gia đình, sau khi đã quen với mức trả góp thấp trong 3 năm đầu, sẽ vỡ trận và không thể gánh nổi, dẫn đến việc phải bán tháo xe hoặc bị ngân hàng tịch thu.

Chỉ mày trả chậm dù chỉ một ngày sẽ bị phạt trả chậm cố định , thường là vài trăm ngàn.

Nhưng tàn độc hơn, toàn bộ số nợ gốc quá hạn của mày sẽ bị áp một mức lãi suất quá hạn, thường bằng 150% lãi suất trong hạn.

Tức là nếu lãi suất của mày là 30%/năm, thì giờ nó sẽ nhảy lên 45%/năm trên cái khoản mày chưa trả được.

Nó là một vòng xoáy nợ nần được thiết kế để mày không bao giờ thoát ra được.

Nhưng nếu mày vô tình có tiền và muốn trả nợ sớm thì nó phạt "Phí trả trước hạn" thường là 2-6% trên số tiền mày trả trước.

Tại sao?

Vì mày đang cướp đi "lợi nhuận trong tương lai" của chúng nó.

Chúng nó không muốn mày tự do, chúng nó muốn mày tiếp tục là con nợ.

Nhưng nếu mày muốn trốn nợ thì cũng không thoát được đâu, cái bộ mặt tử tế của cô em giao dịch viên sẽ biến mất thay bằng đám côn đồ giờ được gọi mỹ miều là "thừa phát lại - dịch vụ thu hồi nợ."

Tụi Cty tài chính kia sẽ bán lại giấy nợ của mày với giá rẻ mạt cho tụi thu hồi nợ làm việc và nó sẽ làm bấp chấp để có lãi bằng tâm lý chiến.

Bước đầu tiên là "Khủng bố" bằng điện thoại và tin nhắn".

Chúng nó sẽ không chỉ gọi cho mày.

Chúng nó sẽ gọi cho tất cả mọi người có trong danh bạ của mày mà mày đã đồng ý cho truy cập khi cài app: gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, thậm chí là sếp của mày.

Các cuộc gọi và tin nhắn sẽ diễn ra với tần suất dày đặc, vào mọi thời điểm trong ngày, kể cả nửa đêm.

Lời lẽ sẽ từ nhắc nhở nhẹ nhàng chuyển sang đe dọa, lăng mạ, sỉ nhục. Mục tiêu là hủy hoại danh dự và tạo áp lực xã hội để ép mày phải trả tiền.

Và chơi thêm đòn bẩn thỉu hơn: "bêu rếu trên MXH".

Nhiều trường hợp đã tố cáo việc nhân viên thu hồi nợ lấy ảnh của con nợ, ảnh của người thân họ, rồi chế ra những tấm hình bôi nhọ, cáo phó, thông báo truy nã... và đăng lên các hội nhóm, gửi cho bạn bè trên Facebook của nạn nhân.

Đây là một hành vi hủy diệt danh dự con người.

Bước cuối cùng là trò viếng thăm tại nhà riêng lẫn nơi làm việc. Cho đám côn đồ to con bặm trợ, xâm trổ tới tận nơi để "nói chuyện".

Dù về luật, họ không được phép đe dọa vũ lực, nhưng sự hiện diện của họ và những lời lẽ gây áp lực đã là một hình thức khủng bố tinh thần, khiến con nợ và gia đình sống trong sợ hãi.

Dù các công ty này luôn chối bỏ, nói rằng đó là hành vi của các đối tác thu hồi nợ bên thứ ba hoặc các nhóm mạo danh, nhưng thực tế phũ phàng là hàng ngàn người đã trở thành nạn nhân của những phương pháp này.

Toàn bộ cỗ máy này không phải là một dịch vụ tài chính.

Nó là một hệ thống săn mồi, được thiết kế để khai thác sự thiếu hiểu biết và tình thế khốn cùng của những người lao động có thu nhập bấp bênh nhất.

Đoán xem ai là kẻ rủ bỏ trách nhiệm, hưởng lợi nào?

Thứ nhất là Đám cơ quan công quyền không phải chi một đồng nào từ ngân sách để ra vẻ "hỗ trợ" người dân , né được việc bị chửi lấy tiền thuế dân đi trợ giá doanh nghiệp sân sau.

Thế là nó sẽ lùa đội quân DLV, Seeder xạo chó rằng đấy là do thị trường "tự điều tiết", "làm gì có chuyện nhà nước cứu Vinfast".

Thứ hai chính là Vinfast vừa bán được xe vừa nhận 100% tiền ngay lập tức từ công ty tài chính. Rủi ro khách hàng vỡ nợ, không trả được tiền, giờ đây là vấn đề của công ty tài chính, không còn liên quan gì đến VinFast nữa.

Thứ ba là tụi công ty tài chính như Shinhan và Lotte Finance có được một thị trường hàng triệu khách hàng bị cưỡng bức phải mua một sản phẩm không hề có nhu cầu , những người này không có lựa chọn nào khác ngoài việc phải đi vay.

Trong khi đó nó vẫn chạy ads rằng "hỗ trợ 100% lệ phí trước bạ".

Tao hỏi lại hỗ trợ bằng nước bọt à?

Việc miễn 100% lệ phí trước bạ cho xe điện là một chính sách của nhà nước (theo Nghị định 10/2022/NĐ-CP) đã được áp dụng từ lâu và chính VinFast đã lobby để được kéo dài thêm 2 năm đến 2027.

Nó không bỏ ra một đồng bạc nào từ túi của nó.

Nó chỉ đơn giản là đi vận động hành lang để nhà nước (tức là mày và tao) tiếp tục miễn khoản phí đó, rồi nó trơ tráo gói cái chính sách công đó lại và dán nhãn "quà tặng của VinFast".

Đây là đỉnh cao của nghệ thuật marketing, biến một đặc quyền được ban phát thành một hành động ban ơn.

Toàn bộ hệ thống được thiết kế một cách hoàn hảo để không ai trong số những kẻ có quyền lực phải chịu bất kỳ rủi ro nào.

Rủi ro chính sách được nhà nước đẩy cho thị trường.

Rủi ro bán hàng được VinFast đẩy cho công ty tài chính.

Rủi ro cho vay được công ty tài chính tính sẵn vào mức lãi suất cắt cổ.

Còn về "sạc pin miễn phí ở trạm sạc V-Green"?

Lũ hút máu này chưa bao giờ tính cho không ai cái gì.

Nó để thời hạn đến hết 31/5/2027.

Nó có thực sự lỗ không?

Câu trả lời là KHÔNG.

Nó không hề lỗ. Nó đang thực hiện một trong những khoản đầu tư sinh lời nhất.

Một chiếc xe máy điện chạy trung bình mỗi tuần hết khoảng 10 kWh điện.

Giá điện kinh doanh mà V-Green phải trả cho EVN có thể vào khoảng 3.000 đồng/kWh.

Vậy chi phí tiền điện cho một chiếc xe mỗi tuần là 30.000 đồng, mỗi năm khoảng 1,5 triệu đồng.

Cho đến tháng 5/2027, tức là gần 2 năm, tổng chi phí tiền điện mà nó "bao" cho mày là khoảng 3 triệu đồng.

Bây giờ hãy xem với 3 triệu đồng "lỗ" đó, nó mua được cái gì:

1. Nó mua được sự "đầu hàng" của mày:

Rào cản lớn nhất đối với người mua xe điện là nỗi sợ về chi phí sạc pin và sự phiền phức của việc tìm trạm sạc. Bằng cách cho mày "sạc miễn phí" trong gần 2 năm, nó đã xóa sổ hoàn toàn rào cản tâm lý này.

Nó biến quyết định mua xe từ một canh bạc đầy rủi ro thành một món hời không thể từ chối. 3 triệu đó chính là chi phí để nó mua được cái gật đầu của mày

.

2. Nó mua được "thói quen" và "sự lệ thuộc" của mày:

Trong suốt 2 năm, mày sẽ được huấn luyện để chỉ biết đến một hệ sinh thái duy nhất: trạm sạc V-Green.

Mọi lộ trình di chuyển, mọi thói quen hàng ngày của mày sẽ được định hình xung quanh mạng lưới của nó.

Nó đang biến mày thành một công dân trung thành của hệ sinh thái trụ sạc V-Green.

Mày sẽ quen với app của nó, quen với vị trí trạm sạc của nó, và quen với việc không có lựa chọn nào khác.

3. Nó mua được cái "chết" của mọi đối thủ cạnh tranh:

Đây mới là mục đích tối thượng. Làm thế nào một thằng như Dat Bike, hay thậm chí là Honda với vài điểm đổi pin, có thể cạnh tranh lại với một đối thủ cho mày sạc "miễn phí"?

Không thể nào. Đây là một đòn đánh hủy diệt, một hành động bán phá giá để bóp chết mọi đối thủ còn trong trứng nước.

Đám xe điện giá rẻ từ Trung Quốc như Yadea, Dibao, TAILG hay mấy hãng Pega, Datbike, DK Bike, Anbico không thể cạnh tranh được, những người lao động mưu sinh hay giới văn phòng đang ở thuê nhà trọ hoặc chung cư không được sạc xe điện tại nhà hay dưới hầm gửi xe vì nguy cơ cháy nổ, mất an toàn như vụ cư xá Độc Lập, phường Phú Thọ Hòa, Tp. HCM, xảy ra tối ngày 6 tháng Bảy năm 2025 đã khiến 8 người thiệt mạng.

Vậy mày còn lựa chọn gì ngoài Vinfast đang chìa cho mày đống trụ sạc ngoài đường và phải chờ 8h mới đầy bình chỉ chạy được 100km?

Nó đang dùng tiền để mua lấy một thị trường độc quyền hoàn toàn vào năm 2027.

Mặc dù Honda có động thái nhảy vào nhưng đây không phải là một đòn tấn công để giành giật thị trường.

Đây là một màn "thám thính", một nước cờ phòng thủ được thiết kế để trông có vẻ như đang làm gì đó, trong khi thực chất là để không phải làm gì cả và tiếp tục vắt sữa con bò xe xăng.

Một người lao động hay dân văn phòng bình thường mỗi tuần đổ xăng hết khoảng 100.000 - 150.000 đồng, một tháng hết tầm 400.000 - 600.000 đồng.

Giờ hãy nhìn vào "món quà" của Honda: 1.472.727 đồng mỗi tháng.

Nó đắt hơn chi phí đi lại thông thường gấp 3 đến 4 lần.

Đó là chưa kể mày phải ném ra 2 triệu đồng tiền cọc.

Mày phải làm phép tính.

Sau một năm, mày đã đốt gần 18 triệu đồng vào tiền thuê xe, và thứ mày có trong tay là... không có gì cả.

Mày vẫn là một thằng đi thuê. Với 18 triệu đó, mày gần đủ tiền mua một chiếc xe máy xăng cũ còn ngon chán.

Cái giá này không phải dành cho đại chúng.

Nó được thiết kế để chỉ có một nhóm rất nhỏ, những người tò mò về công nghệ, những người không quan tâm đến tiền, hoặc những người nước ngoài sống ở đây ngắn hạn mới dám thử.

Nó là một rào cản tài chính được dựng lên một cách có chủ đích để đảm bảo rằng sản phẩm này sẽ không bao giờ trở nên phổ biến.

9 cái HEAD ở Hà Nội có cạnh tranh nổi với VinFast không?

Câu trả lời là KHÔNG.

Nó không chỉ là không cạnh tranh nổi, mà nó là một trò hề. Mày hãy hình dung.

VinFast có hàng ngàn điểm sạc và hàng trăm điểm đổi pin, phủ từ trong ngõ ra đến quốc lộ.

Còn Honda, nó bắt toàn bộ người dùng ở một thành phố 8 triệu dân phải tìm đường đến đúng 9 cái địa điểm để "sống sót".

Nó giống như mày đem 9 thằng du kích Mèo Vạc đi đối đầu với cả một quân đoàn pháo binh của Liên Xô.

Cái mạng lưới 9 điểm này không phải là một hệ sinh thái.

Nó là một cái "chuồng thí điểm".

Nó đảm bảo rằng việc sử dụng xe sẽ cực kỳ bất tiện, rằng người dùng sẽ luôn phải sống trong "nỗi sợ hết pin", và phải lên kế hoạch cho mọi chuyến đi của mình xoay quanh 9 cái địa chỉ đó. Nó là một cách hoàn hảo để chứng minh rằng "xe điện vẫn còn bất tiện lắm".

Nước cờ này cho thấy rõ, ở thời điểm hiện tại, Honda không hề muốn cạnh tranh. Toàn bộ hành động này là một vở kịch được dựng lên với ba mục đích:

1. Để xoa dịu chính phủ: Khi bị các bộ ngành và dư luận dí về việc "chậm chân trong chuyển đổi xanh", Honda có thể chỉ tay vào cái chương trình cho thuê này và nói: "Thấy chưa, chúng tôi cũng đang hành động rất quyết liệt."

2. Để thu thập dữ liệu giá rẻ: Thay vì phải tự bỏ tiền ra nghiên cứu, chúng nó để cho chính những người đi thuê làm chuột bạch, cung cấp cho chúng nó những dữ liệu vô giá về thói quen sử dụng, về độ bền của pin, về những điểm yếu của xe trong điều kiện thực tế.

3. Và quan trọng nhất, để bảo vệ đế chế xe xăng: Bằng cách định giá cho thuê ở trên trời và tạo ra một hạ tầng yếu kém, Honda đảm bảo rằng cái xe CUV e: này sẽ không bao giờ là một mối đe dọa đối với doanh số của Wave Alpha, Vision hay SH. Nó cho phép Honda tiếp tục bán hàng triệu chiếc xe xăng mỗi năm để kiếm lời, trong khi vẫn giữ được hình ảnh của một công ty "có trách nhiệm với tương lai".

Đây không phải là một nước đi để chiến thắng trong cuộc chiến xe điện. Đây là một nước đi để trì hoãn cuộc chiến đó càng lâu càng tốt.

Mục tiêu lớn nhất của Honda trong cuộc xe điện lần này không phải để thắng hay giành thêm miếng bánh thị phần nào đang bị các hãng xe Trung Quốc thâu tóm toàn bộ chuỗi cung ứng mà là "sở hữu tiêu chuẩn".

Toàn bộ chuỗi cung ứng sản xuất từ nguyên liệu thô , pin xe điện đến các bộ phận đều không thể cạnh tranh lại các gã khổng lồ từ xứ sở tỉ dân vì quá rẻ và được nhà nước nuôi lớn.

Vậy tiêu chuẩn mà Honda muốn ở đây là gì? Hãy nhìn vào hai cục pin có thể tháo rời mang tên Honda Mobile Power Pack e: (MPP e:).

Đây mới là vũ khí thực sự.

Ông lớn từ Nhật Bản biết chắc mình không thể đấu lại những hãng xe Trung Quốc trong việc chế tạo ra một cục pin bền, rẻ như cách họ từng làm.

Thay vào đó, họ đang cố gắng tạo ra một hệ sinh thái năng lượng di động.

Tức là dù ở thị trường Ấn Độ hay Nhật Bản, Indonesia, Thái Lan đang lưu hành hàng trăm thiết bị khác nhau từ xe máy, xe ba gác giao hàng, máy cắt cỏ đến mấy máy phát điện dự phòng đều sử dụng chung một chuẩn pin pin MPP e: này.

Thay vì bán xe điện , Honda bán năng lượng.

Các trạm đổi pin của nó sẽ mọc lên ở khắp nơi, không chỉ phục vụ cho xe Honda, mà còn cho cả xe của các hãng khác, các thiết bị xây dựng, các thiết bị gia dụng... nếu chúng nó chấp nhận đi theo tiêu chuẩn pin của Honda.

Nó giống như việc Intel không bán máy tính, mà bán con chip Intel nằm bên trong hàng trăm hãng máy tính khác nhau.

Động thái cho thuê xe ở Việt Nam lần này như đã nói ở trên, họ chỉ cho thuê với một số lượng xe hạn chế nhằm thử nghiệm, hoàn thiện toàn bộ quy trình đổi pin, quản lý pin và thu thập dữ liệu người từ thực tế trong một môi trường được kiểm soát với rủi tài chính tối thiểu nhằm học được cách vận hành trước khi tung ra trận đánh lớn.

Liệu người tiêu dùng Việt Nam có hưởng lợi gì không?

Về mặt ngắn hạn thì ĐÉO, sẽ chỉ có một ít xe điện Honda chạy trên đường với 9 HEAD để đổi pin quá ít ỏi để cạnh tranh với lượng trụ sạc khổng lồ mà Vinfast đã vẽ đường và bắt cóc thủ đô phải mua xe của nó.

Trong 2-3 năm đầu Honda sẽ cố gắng thay đổi luật chơi , ngầm vận động hành lang để trong tương lai, nhà nước sẽ công nhận và ủng hộ một tiêu-chuẩn-pin-tháo-rời-chung cho cả quốc gia.

Nếu nước cờ này thành công, toàn bộ lợi thế về hạ tầng trạm sạc của VinFast sẽ trở nên vô nghĩa.

Khi đó, cuộc chiến sẽ không còn là "xe nào có trạm sạc", mà là "pin của thằng nào tốt hơn và mạng lưới đổi pin của thằng nào tiện hơn".

Và trong cuộc chiến đó, với kinh nghiệm sản xuất hàng trăm năm và hệ thống HEAD rộng khắp, Honda tin rằng nó sẽ chiến thắng.

Nhưng đây là cuộc đua không công bằng kể cả cho ông lớn Honda, Yamaha, Suzuki để đối đầu với lượng trụ sạc dày như mạng nhện ở Hà Nội, Sài Gòn, Hải Phòng , Đà Nẵng.

Câu hỏi tiếp theo tao đặt ra là:

Và chuyện gì sẽ xảy ra sau ngày 31/5/2027 khi V-Green ngừng sạc miễn phí?

Đó là lúc cái bẫy sập xuống.

• Lúc này, các đối thủ khác đã chết hoặc quá yếu ớt để có thể cạnh tranh.

• Mày đã hoàn toàn bị khóa chặt vào hệ sinh thái của nó.

• Lệnh cấm xe máy đã có hiệu lực, mày không còn đường lùi.

Khi đó, V-Green sẽ bắt đầu thu tiền sạc.

Và vì nó là kẻ độc quyền, nó có thể đặt ra bất kỳ mức giá nào nó muốn.

Nó có thể tính giá điện cao gấp 2, gấp 3 lần giá của EVN, và mày vẫn phải cắn răng mà trả, vì mày không còn lựa chọn nào khác.

Cái khoản "lỗ" 3 triệu trong 2 năm đầu sẽ được nó thu lại gấp 10, gấp 20 lần trong những năm sau đó.

Vậy nên, đừng gọi nó là "miễn phí". Hãy gọi đúng tên của nó. Đó là một khoản đầu tư để xây dựng một cái nhà tù độc quyền.

Cái "miễn phí" đó chính là cái giá mà nó trả để xây nên song sắt cho nhà tù của mày.

Và sau năm 2027, mày sẽ bắt đầu phải trả tiền thuê cho chính cái nhà tù đó.

Nhưng còn pin hỏng thì sao?

Đây là xe điện, vấn đề lớn nhất của nó là cục pin sẽ xuống cấp chỉ trong vài năm tới.

Giá để mua một cục pin mới cho xe máy điện VinFast không hề rẻ.

Tùy vào dòng xe, nó có thể dao động từ 19 đến 25 triệu đồng một cục.

Cái cục pin đó, sau vài năm, sẽ trở thành một cục chặn giấy trị giá bằng cả một chiếc xe máy xăng cũ.

Nhưng đó không phải là cái bẫy chính.

Cái bẫy thâm độc hơn nằm ở mô hình "thuê pin", mô hình mà phần lớn người dùng bị dụ dỗ lựa chọn.

Với mô hình này, VinFast hứa hẹn sẽ đổi cho mày pin mới miễn phí nếu dung lượng tối đa của nó xuống dưới 70%.

Nghe thì rất tuyệt vời, không còn phải lo chi phí thay pin.

Nhưng thực chất, mày đã tự nguyện ký vào một bản hợp đồng nô lệ tài chính.

Mày đã mua một chiếc xe mà không sở hữu bộ phận quan trọng và đắt tiền nhất của nó.

Mày chỉ là người đi thuê "trái tim" của chính chiếc xe mày đã bỏ tiền ra mua.

Cái khoản phí thuê pin vài trăm ngàn mỗi tháng không phải là phí dịch vụ.

Nó là một loại thuế vĩnh viễn mà mày phải nộp cho VinFast, tháng này qua tháng khác, năm này qua năm khác, chỉ để được phép sử dụng cái tài sản mà mày đã mua.

Và giờ đến câu hỏi đen tối nhất: "đống pin hết hạn sử dụng thì nó đem đi đâu?"

Trên giấy tờ, trong các bài PR bóng loáng, VinFast và Vingroup sẽ nói về "kinh tế tuần hoàn", về việc hợp tác với các đối tác tái chế hàng đầu thế giới như Li-Cycle hay các công ty công nghệ cao khác.

Chúng nó sẽ vẽ ra một viễn cảnh đẹp đẽ về việc thu hồi và tái chế 100% pin cũ.

Nhưng thực tế ở Việt Nam thì sao?

Hiện tại, Việt Nam không có một nhà máy nào đủ năng lực để tái chế pin lithium-ion ở quy mô công nghiệp.

Tất cả các pin cũ hiện tại vẫn phải hoặc gửi sang nước ngoài, hoặc tồn kho trong nước chưa được xử lý. Hiện chỉ có các thỏa thuận hợp tác với bên ngoài, chưa có quy trình công nghiệp nội địa hiệu quả.

Công nghệ tái chế cực kỳ phức tạp, đắt đỏ và độc hại.

Nó đòi hỏi những quy trình hóa học phức tạp để tách lọc lại một phần kim loại quý như lithium, cobalt, nickel qua các phương pháp hydrometallurgy và pyrometallurgy, vốn gây ô nhiễm nếu không kiểm soát tốt.

Ngay cả Li-Cycle (Canada/NA) đã ký hợp tác với VinES (thành viên Vingroup) để xây nhà máy tái chế gần cơ sở sản xuất ở Hà Tĩnh nhưng nó mới ở giai đoạn nghiên cứu, xem xét chứ đéo thể nào đủ năng lực xử lý toàn bộ bộ pin thải trong nước.

Biết cái gì thú vị nữa không, ngày 14/3/2025 chính thằng Li-Cycle này đã đệ đơn phá sản lên toà án New York chứng tỏ rằng chính cái bản chất của việc tái chế pin lithium-ion hiện nay là một trò lừa đảo về mặt kinh tế.

• Chi phí vận hành: Việc thu gom hàng ngàn tấn pin cũ, vận chuyển chúng, rồi dùng những quy trình hóa học cực kỳ phức tạp và tốn năng lượng để tách lọc lại một dúm kim loại quý bên trong là một việc làm vô cùng đắt đỏ.

• Công nghệ chưa tới: Dù quảng cáo rất kêu, nhưng công nghệ tái chế hiện tại vẫn chưa đủ hiệu quả. Tỷ lệ thu hồi kim loại không cao như hứa hẹn, và quy trình vẫn tạo ra rất nhiều chất thải độc hại.

• Lợi nhuận bấp bênh: Giá của sản phẩm đầu ra (lithium, cobalt, niken tái chế) hoàn toàn phụ thuộc vào giá của những kim loại đó trên thị trường thế giới. Nếu giá kim loại giảm, toàn bộ hoạt động tái chế sẽ lỗ nặng.

Và đây mới là chi tiết chí mạng nhất trong cái tin này Reuters nói rõ: nó phá sản ngay cả sau khi được Bộ Năng lượng Mỹ hứa cho vay gần nửa tỷ đô la.

Điều này chứng tỏ cái gì?

Nó chứng tỏ rằng mô hình kinh doanh này thối nát từ gốc rễ, đến mức ngay cả khi được nhà nước bơm tiền trợ cấp khổng lồ, nó vẫn không thể sống nổi.

Li-Cycle kinh doanh bằng cách xây dựng nhiều nhà máy nhỏ, phân tán ở khắp nơi.

Nhiệm vụ của các nhà máy "nan hoa" này là thu gom pin cũ, từ pin điện thoại cho đến pin xe điện, rồi dùng một quy trình cơ học đơn giản là nghiền nát chúng ra thành một thứ bột đen sì gọi là "black mass" (bột đen).

Đây là phần dễ làm, trông có vẻ hiệu quả.

Toàn bộ "bột đen" từ các nan hoa sau đó sẽ được chở về một siêu nhà máy duy nhất, một "trục bánh xe" khổng lồ (được đặt ở Rochester, New York).

Tại đây, chúng nó sẽ dùng một công nghệ hóa học phức tạp gọi là "hydrometallurgy" (thủy luyện), về cơ bản là dùng axit và hóa chất để hòa tan cái bột đen đó ra, rồi tách lọc lại từng loại kim loại quý như lithium, cobalt, niken ở dạng tinh khiết.

Cái mô hình này, trên giấy tờ, là một đòn bẩy tài chính hoàn hảo.

Li-Cycle đã bán cho các nhà đầu tư và ngân hàng một giấc mơ: một quy trình "độc quyền", "bền vững", có thể nhân rộng toàn cầu.

Chúng nó đã huy động được hàng trăm triệu đô la qua một thương vụ SPAC (sáp nhập với công ty séc trắng) dựa trên chính cái lời hứa hẹn về hiệu quả của siêu nhà máy "Hub" này, ngay cả khi nó còn chưa được xây xong.

Vậy điểm tắc nghẽn khiến nó chết là gì?

Cái chết của Li-Cycle đến từ chính trái tim của mô hình: siêu nhà máy "Hub" ở Rochester đã sụp đổ trước khi kịp vận hành.

Toàn bộ hệ thống "nan hoa" có thể hoạt động, nhưng chúng nó chỉ tạo ra một sản phẩm trung gian vô giá trị nếu không có cái "trục bánh xe" để tinh luyện. Và cái trục bánh xe đó đã gãy.

Chi phí xây dựng cái nhà máy "Hub" này ban đầu được dự toán khoảng 560 triệu USD, nhưng sau đó đã phình to ra gần 1 tỷ USD. Chúng nó đã đốt hết tiền giữa chừng.

Cái quy trình "thủy luyện" nghe thì hay, nhưng việc nhân rộng nó từ quy mô phòng thí nghiệm lên quy mô công nghiệp là một cơn ác mộng kỹ thuật. Nó phức tạp và tốn kém hơn rất nhiều so với những gì chúng nó đã hứa hẹn.

Quy trình này bao gồm:

• Gom hàng: Mày phải hình dung việc đi thu gom hàng ngàn tấn chất thải nguy hại từ hàng ngàn địa điểm khác nhau. Chi phí vận chuyển và logistics cho pin cũ cực kỳ đắt đỏ vì các quy định an toàn phòng chống cháy nổ.

• Tái chế: Cái nhà máy "Hub" đó thực chất là một nhà máy hóa chất khổng lồ. Nó dùng hàng tấn axit sulfuric và các hóa chất ăn mòn khác để "nấu" cái bột đen. Toàn bộ quá trình này ngốn một lượng điện năng và nước cực lớn.

• Tỷ lệ thu hồi: Cái lời hứa thu hồi trên 95% kim loại chỉ là con số trong phòng thí nghiệm. Trong thực tế, với đủ loại pin hỗn tạp, hiệu suất sẽ thấp hơn và chi phí để đạt được độ tinh khiết như mong muốn là rất cao.

• Chất thải độc hại mới: Và đây là điều mà chúng nó không bao giờ muốn nói. Quá trình thủy luyện "sạch sẽ" này lại tạo ra một sản phẩm phụ khổng lồ: hàng ngàn tấn natri sulfat và các loại bùn thải hóa học khác. Việc xử lý cái đống chất thải độc hại mới này lại là một chi phí khổng lồ khác. Nó không phải là kinh tế tuần hoàn, nó là quá trình biến một loại rác độc hại này thành một loại rác độc hại khác.

Cái khoản vay 475 triệu USD từ Bộ Năng lượng Mỹ không phải là tiền cho không.

Nó là một khoản vay có điều kiện. Điều kiện đó gắn liền với việc Li-Cycle phải xây dựng và vận hành thành công cái nhà máy "Hub" ở Rochester.

Khi dự án đội vốn lên gần gấp đôi và Li-Cycle không thể huy động thêm vốn từ tư nhân để bù vào, chúng nó đã không đáp ứng được các điều kiện của khoản vay. Bộ Năng lượng Mỹ đã treo cái khoản vay đó lại.

Họ sẽ không ném tiền của người đóng thuế vào một cái hố đen đã rõ mười mươi.

Nó không phá sản "dù" được cho vay.

Nó phá sản vì cái khoản vay đó bị treo lại, sau khi nó đã chứng minh cho cả thế giới thấy rằng mô hình kinh doanh của nó là một lời nói dối, một canh bạc công nghệ đã thất bại.

Cái chết của nó là một lời cảnh tỉnh cho toàn bộ ngành công nghiệp xe điện: lời hứa hẹn về một vòng lặp tái chế hoàn hảo, ở thời điểm hiện tại, vẫn chỉ là một cái bánh vẽ.

Trong mọi bài PR, VinFast luôn khoe rằng chúng nó có giải pháp cho pin cũ, rằng chúng nó sẽ hợp tác với những "đối tác hàng đầu thế giới" như Li-Cycle để xây dựng một nền kinh tế tuần hoàn, để đảm bảo tương lai "xanh".

Và giờ, cái "đối tác hàng đầu thế giới" đó đã phá sản.

Vậy cái nhà máy tái chế pin ở Hà Tĩnh lấy tiền đâu ra?

Câu trả lời đơn giản là: sẽ không có một nhà máy nào cả.

Cái kế hoạch đó, ngay từ đầu, chỉ là một "bánh vẽ", một câu chuyện được bịa ra để trả lời cho một câu hỏi cực kỳ hóc búa:

"Mày sẽ làm gì với hàng triệu cục pin độc hại sau khi chúng hết hạn?".

Bằng cách "hợp tác" với một cái tên quốc tế như Li-Cycle, VinFast đã tạo ra một ảo ảnh về một giải pháp có thật.

Bây giờ, khi đối tác đó đã chết, cái ảo ảnh đó cũng tan vỡ.

Sự sụp đổ của Li-Cycle chính là bằng chứng sắt đá nhất cho thấy toàn bộ lời hứa hẹn về "tái chế" của VinFast chỉ là một trò lừa bịp để bán được xe. Nó phơi bày ra một sự thật đáng sợ: không một ai, kể cả VinFast, có một kế hoạch thực sự khả thi để xử lý quả bom hẹn giờ hóa học mà họ đang tạo ra.

Vậy nên, hàng trăm ngàn, rồi hàng triệu cục pin hết hạn từ xe của VinFast sẽ không biến thành những sản phẩm mới một cách kỳ diệu.

Rất có thể, chúng sẽ được thu gom và chất đống trong một cái kho khổng lồ nào đó, trở thành một quả bom hẹn giờ hóa học, chờ đợi một "giải pháp" không bao giờ tới.

Và nếu nó bị "quẳng mẹ ra môi trường"?

Cái thảm hoạ này sinh ra khi lớp vỏ của những cục pin này bị ăn mòn, một bữa tiệc hóa chất độc hại sẽ bắt đầu rò rỉ vào lòng đất.

• Các kim loại nặng như cobalt, niken, mangan sẽ ngấm vào đất, giết chết hệ vi sinh vật và làm cho đất đai trở nên cằn cỗi.

• Chất điện phân gốc muối lithium bên trong cực kỳ dễ phản ứng với nước, có thể gây cháy và tạo ra các loại khí axit độc hại.

• Nhưng nguy hiểm nhất, những kim loại nặng đó sẽ theo mạch nước ngầm, chảy ra sông, ra hồ. Chúng sẽ tích tụ trong cơ thể các loài thủy sinh, rồi đi vào chuỗi thức ăn, và cuối cùng, sẽ nằm trên chính đĩa cơm, trong chính cốc nước của con người, gây ra các bệnh ung thư và tổn thương thần kinh cho các thế hệ sau.

Toàn bộ rủi ro của cuộc "cách mạng xanh" này được dồn hết lên vai của một người duy nhất: cái thằng lao động nghèo đang cố gắng kiếm ăn từng bữa và thế hệ sau của nó đang bị ép đẻ.

Cái "tương lai xanh" mà VinFast đang bán cho mày thực chất là một hợp đồng trả góp cho một thảm họa.

Mày trả tiền trước bằng các khoản nợ. Và con cháu của mày sẽ trả nốt phần còn lại bằng sức khỏe và một nguồn nước bị nhiễm độc.

Nó không phải là chính sách hỗ trợ.

Nó là một hình thức tư nhân hóa lợi nhuận và xã hội hóa rủi ro ở mức độ tinh vi nhất, nơi "xã hội" ở đây chính là những con người ở dưới đáy xã hội đang gồng gánh mưu sinh.

Một chính sách hy sinh lợi ích triệu người vì một tập đoàn tỷ đô quá lớn để sụp đổ, thật buồn cười nhưng là cười ra nước mắt và phẫn nộ.