15h một ngày cuối tháng 1, chị Hoa đỗ chiếc ôtô bán tải trước cửa một xưởng chế tác đồng trên đường Láng, Hà Nội. Đã liên hệ từ trước, người phụ nữ 41 tuổi nhận 200 thỏi đồng loại 1 kg, chở về.
"Thấy các hội nhóm trên mạng bàn tán chuyện tích trữ đồng thỏi thay cho vàng, bạc đang quá cao, tôi cũng thử đầu tư", chị Hoa nói. Chị tin rằng mức giá hiện tại còn rẻ, mua để chờ khi nào tăng giá bán lại kiếm lời, hoặc "cùng lắm thì đúc đồ thờ".
Một khách hàng đang mua đồng thỏi làm quà Tết cho nhân viên, hôm 28/1. Ảnh: Phan Dương
Chị Hoa là một trong số nhiều người đang tham gia vào "cơn sốt" mới: tích trữ đồng thỏi. Trong bối cảnh giá vàng và bạc neo ở mức cao, đồng - kim loại vốn là nguyên liệu công nghiệp - bất ngờ được một số người biến thành kênh đầu tư.
Cùng nhịp tăng với vàng và bạc, giá đồng đã tăng khoảng 45% tính từ đầu năm 2025. Riêng hai tháng cận Tết Bính Ngọ, giá kim loại này nhích thêm hơn 10%. Thay vì dùng đúc tượng hay làm dây dẫn điện, các thỏi đồng khối lượng một kg giờ đây được một số người săn lùng, cất két sắt.
Ông Đinh Lâm Tới, chủ xưởng chế tác tại Đống Đa, Hà Nội, cho biết đã bán hết một tấn đồng thỏi sau một tuần ra mắt. Sản phẩm chủ yếu là các thỏi đồng nguyên khối trọng lượng 0,5-1 kg, khắc các biểu tượng phong thủy đón năm Bính Ngọ 2026.
Không chỉ khách lẻ, cơn sốt còn lan sang giới doanh nghiệp. Anh Đinh Đắc Nguyên, giám đốc một công ty địa ốc tại phường Mỹ Hào, Hưng Yên, vừa đặt 60 kg đồng thỏi làm quà Tết cho nhân viên thay cho rượu hay bánh kẹo. "Món quà này lạ, trông sang trọng và biết đâu vài năm nữa giá đồng tăng mạnh, nhân viên lại có thêm một khoản", anh Nguyên nói.
Khảo sát của VnExpress tại các phố kinh doanh vàng bạc ở Hà Nội, Thái Nguyên và TP HCM cho thấy nhiều cửa hàng bắt đầu bày bán đồng thỏi. Một nhân viên tiệm vàng trên đường Láng tiết lộ: "Có những mối buôn đánh ôtô đến lấy hàng tạ. Lợi nhuận từ đồng không cao bằng vàng trên mỗi sản phẩm, nhưng bù lại bằng số lượng lớn".
Tuy nhiên, trái ngược với sự sôi động bề nổi là những rủi ro tài chính hiện hữu mà không phải nhà đầu tư nào cũng lường trước. Tại các hội nhóm mua bán trên mạng xã hội, dù lượng bài đăng lên tới hàng trăm mỗi ngày, các phiên livestream bán "đồng phong thủy", "đồng đầu tư" diễn ra liên tục, phần lớn là màn độc diễn của người bán. Tỷ lệ người hỏi mua thực tế rất thấp, trong khi số lượng bài đăng thanh lý, xả hàng ngày càng nhiều.
Hai mẫu đồng thỏi đang được bán tại một tiệm vàng trên đường Láng, Hà Nội. Ảnh: Phan Dương
Chị Lê Bích Ngọc, chuyên viên phân tích tại một sàn giao dịch hàng hóa, cảnh báo người dân đang mắc bẫy FOMO (sợ bỏ lỡ). Theo chị Ngọc, nhiều người mặc định "sau kim loại quý sẽ đến lượt kim loại màu" mà không hiểu bản chất thị trường.
"Vàng, bạc có tính thanh khoản cao ngang tiền tệ và khan hiếm. Trong khi đó, đồng là kim loại công nghiệp phổ biến, nguồn cung lớn", chị Ngọc nói.
Dữ liệu từ sàn hàng hóa quốc tế cho thấy, giá đồng nguyên liệu thế giới hiện chỉ dao động quanh mức 324.000 đồng/kg. Trong khi đó, giá bán lẻ các thỏi đồng "phong thủy" lên tới 700.000 đồng/kg. Điều này đồng nghĩa người mua đã lỗ hơn 50% giá trị ngay khi vừa "xuống tiền" cho các chi phí gia công và lợi nhuận của người bán.
Thêm vào đó, đồng rất dễ bị oxy hóa trong khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam. Chỉ sau thời gian ngắn, thỏi đồng sẽ xỉn màu, gỉ sét, khiến giá trị tài sản giảm sút nghiêm trọng. Khác với vàng có thể quy đổi ra tiền mặt theo giá niêm yết toàn cầu, người tích trữ đồng thỏi khi muốn thanh lý thường chỉ có thể tìm đến các cơ sở thu mua phế liệu với mức chiết khấu rất sâu. Chuyên gia này khuyến nghị nếu tin vào triển vọng giá đồng, nhà đầu tư nên tiếp cận qua các Sở giao dịch hàng hóa hợp pháp thay vì tích trữ vật chất.
Thực tế, anh Huy Hoàng, 40 tuổi, Hưng Yên, một nhà đầu tư lướt sóng, đã sớm nếm "trái đắng". Thấy mạng xã hội rầm rộ, anh bỏ ra 36 triệu đồng mua 100 kg đồng phôi, dự định gia công rồi bán dưới dạng thỏi đồng thành phẩm. Nhưng khi chuẩn bị bán, anh nhận ra tính thanh khoản của mặt hàng này rất thấp.
"Người bán thì nhiều nhưng người mua ít. Các bài đăng sôi động trên mạng chủ yếu là tài khoản ảo để 'lùa' gà", anh Hoàng nói.
Quyết định cắt lỗ, anh trả lại lô hàng cho chủ lò, chấp nhận mất 2 triệu đồng tiền phạt. "Thà mất 2 triệu còn hơn ôm một tạ kim loại nặng trịch, để lâu thì xỉn màu, bán đồng nát thì rẻ bèo", anh ngậm ngùi.
Phan Dương
