Rechterhand van Zelensky stapt op vanwege corruptieschandaal

"Dit is een enorme stap voor Zelensky", zegt verslaggever Chris Colijn in Oekraïne. Jermak is volgens hem niet zomaar een vertrouweling of stafchef, maar een vriend van de president. "De twee slapen in dezelfde bunker. Als ze eens een uurtje kunnen uitrusten kijken ze samen films, of staan ze 's ochtends samen gewichten te heffen in de presidentiële sportzaal."

Huis doorzocht

Eerder vandaag werd bekend dat het huis van de stafchef werd doorzocht door anti-corruptiediensten. De organisatie wilde nog niet zeggen waarom de actie precies plaatsvond en wat er is gevonden, maar Jermak schreef zelf op Telegram volledig mee te werken aan de huiszoeking.

Andriy Jermak speelde als rechterhand van president Zelensky een belangrijke rol in de vredesgesprekken met Rusland. Maar daarnaast zit hij ook middenin een groot corruptieschandaal. Het gaat om staatsbedrijf Energoatom, dat kerncentrales beheert. 

Dit is wat er speelt:

Figuren binnen de overheid zouden via dit bedrijf steekpenningen hebben geïncasseerd, goed voor zo'n 100 miljoen euro. Kopstukken uit de Oekraïense regering zijn door dit schandaal al eerder opgestapt.

Eerder deze maand eisten parlementariërs dat Zelensky hem naar aanleiding van dit schandaal zou ontslaan, maar dat deed de president niet. "Zelensky kwam steeds nadrukkelijker voor een keuze te staan: durft hij zijn eigen vriend te ontslaan, of niet?", legt Colijn uit. "Een moeilijk besluit, maar hij moest hem wel ontslaan om te proberen de politieke rust in Oekraïne te behouden." Maar of dat lukt, moet volgens de verslaggever nog blijken.

Eerdere politieke crisis

Bij de Oekraïners heerst al jaren de vraag wie Jermak eigenlijk is, en waarom hij zoveel macht heeft. "Het vermoeden van veel Oekraïners was dat Jermak niet helemaal zuiver was, dat hij iets verborgen hield. De vraag was alleen wat", zegt Colijn.

Jermak zou de drijvende kracht zijn geweest bij pogingen om de onafhankelijkheid van anti-corruptiediensten af te nemen. Die zouden volgens hem onder direct gezag van president Zelensky moeten komen. Dat zorgde voor een stevige politieke crisis met veel protest; het plan werd uiteindelijk afgeblazen.

Jermak en Zelensky kennen elkaar uit de entertainmentindustrie. Jermak is voormalig filmproducent. Hij leidde sinds 2020 het bureau van de president en had ook een prominente taak in het hoofdkwartier van de Oekraïense strijdkrachten.