„Þetta álit umboðsmanns Alþingis segir mér að þessi kona, þ.e. frú Olsen, var gjörsamlega óhæf til að gegna ráðherradómi í ríkisstjórn Íslands. Það sama má segja um Svandísi Svavarsdóttur, en umboðsmaður Alþingis komst að sömu niðurstöðu í annarri kvörtun Hvals hf. vegna stöðvunar upphafs hvalveiða með reglugerðarbreytingu 2023, settri af henni,“ segir Kristján Loftsson, forstjóri Hvals hf., í samtali við Morgunblaðið.
Leitað var viðbragða hans við áliti umboðsmanns Alþingis, sem kunngjört var á miðvikudag, á stjórnsýslu þáverandi matvælaráðherra, Bjarkeyjar Olsen Gunnarsdóttur. Komst umboðsmaður að þeirri niðurstöðu að ákvörðun ráðherrans, sem veitti leyfi til hvalveiða til aðeins eins árs árið 2024, samrýmdist ekki lögum. Hún hefði ekki verið reist á fullnægjandi mati, samrýmdist ekki kröfum um meðalhóf og væri ekki í samræmi við málshraðareglu stjórnsýslulaga.
Kristján segir að Hvalur hafi ekki tekið neina afstöðu til þess enn hvort fyrirtækið muni leggja fram skaðabótakröfu gagnvart ríkissjóði Íslands.
Hvalur hefur þó höfðað mál á hendur íslenska ríkinu til viðurkenningar á skaðabótaábyrgð vegna ákvörðunar Svandísar Svavarsdóttur um stöðvun veiða á hvalvertíð 2023. Íslenska ríkið hefur gripið til varna og krafist sýknu. Hvalur hefur undir rekstri málsins óskað eftir matsgerð dómkvadds matsmanns til að leggja mat á hvort Hvalur hafi orðið fyrir tjóni vegna ákvörðunar ráðherra og á hvaða bili tjónið geti legið. Beðið er niðurstöðu matsmanns og segir Kristján að málið muni halda áfram sinn gang í framhaldi af því.
„Svo að þegnarnir geti verið sæmilega varðir fyrir svona vinnubrögðum af hálfu ráðherra í ríkisstjórn Íslands verður löggjafinn að ganga þannig frá málum að þeir sem setjast í ríkisstjórn landsins verði gerðir persónulega ábyrgir gerða sinna, peningalega. Þá munu ráðherrar halda sig á mottunni og vanda sig við hvert fótmál, það er ég algjörlega sannfærður um,“ segir Kristján.
„Ráðherra myndi sæta peningalegri ábyrgð, eingöngu að undangengnum málaferlum og dómi, þar sem sekt hans yrði sönnuð. Þá legg ég til að bann verði sett við því að ráðherra fengi gjafvörn frá ríkissjóði Íslands,“ segir hann.
„Ég er sannfærður um að rosti ráðherra yrði verulega minni ef þeir ættu mögulega von á peningakröfum vegna gerða sinna,“ segir Kristján.