"Meteen schieten en niet wachten op orders": dat is de instructie voor Deense militairen op Groenland. Een decreet uit 1952 verplicht hen om bij een aanval op Deens grondgebied onmiddellijk terug te vechten. Dat is nog altijd van kracht, benadrukt het ministerie van Defensie, nu de Verenigde Staten lijken te overwegen om het leger in te zetten om Groenland in te lijven.
"Meteen schieten, niet wachten op orders": Denemarken stoft decreet uit 1952 af nu spanningen met VS over Groenland oplopen
Nora Eurlings
Gepubliceerd:
Het gaat om een decreet dat in het leven is geroepen als voorzorgsmaatregel tijdens de Koude Oorlog. "De Deense wetgeving is heel helder op dat vlak", duidt Lise Toft Hessellund, Europa‑correspondent voor Deense media, in De Wereld Vandaag op Radio 1.
"Het decreet uit 1952 verplicht Deense militairen om onmiddellijk te vechten bij een aanval op Deens grondgebied. Groenland is Deens grondgebied, dus dat geldt daar ook", aldus Hessellund.
Het wordt nu heel expliciet aangehaald, en het kan ook dienen als afschrikking
Lise Toft Hessellund, Europa‑correspondent voor Deense media
Het Deense ministerie bevestigt aan de Deense krant 'Berlingske' dat de maatregel nog steeds van kracht is. "Zelfs als de aanval door de Verenigde Staten zou komen, geldt dit decreet. Wachten op orders is geen optie. Het mag, het moet."
"Je zou kunnen zeggen dat het een beetje stof ligt te verzamelen, maar het wordt nu heel expliciet aangehaald, en het kan ook dienen als afschrikking. Natuurlijk hangt het af van wat de Deense regering doet, maar het is een duidelijke boodschap."
Wat is er aan de hand in Groenland?
Na de recente raid van de Verenigde Staten in Venezuela kijkt de wereld met spanning naar Groenland. Sommigen vrezen dat Washington zich nu gesterkt voelt om het autonome eiland op Deens grondgebied als volgend doelwit te nemen. Deze week gooide het Witte Huis nog meer olie op het vuur door te bevestigen dat het gebruik van het leger "altijd een optie is om deze belangrijke doelstelling op het vlak van buitenlands beleid uit te voeren".
Vanwaar de Amerikaanse interesse in Groenland? Het gebied biedt een militair strategisch voordeel: het ligt dicht bij belangrijke lucht- en zeewegen en is van groot belang voor het vroegtijdig detecteren van mogelijke vijandelijke raketaanvallen of militaire bewegingen. Daarnaast zouden ook de grondstoffen interesse opwekken.
"Dreiging waarvoor EU en Denemarken geen plan hebben": wat als Trump ook Groenland binnenvalt? (Terzake, 5 januari 2026)
Amper 200 soldaten op Groenland
Maar kan het Deense leger iets beginnen tegen de enorme militaire macht van de VS? "Het is geen geheim dat er niet veel Deense soldaten op Groenland aanwezig zijn, gemiddeld zo'n 200 man. Stel je voor dat de Amerikanen met duizenden soldaten zouden komen, dan is het natuurlijk een andere situatie."
Ondanks de aangescherpte toon ziet Hessellund geen tekenen dat Denemarken zich daadwerkelijk voorbereidt op oorlog. "Dat is niet mijn indruk. Voorlopig gaat het over diplomatieke kanalen. Er zijn gesprekken gepland met Amerikaanse politici, zoals Marco Rubio, en de Deense regering. Het belangrijkste nu is een dialoog, en dan zullen we zien wat er gebeurt."
Amerikaanse invasie van Groenland? Direct vuren, zegt Denemarken
