Arrestaties bij Damen voor omzeilen Ruslandsancties bij scheepsbouwproject

• 

  Mitchell van de Klundert

  redacteur Nieuwsuur
• 

  Gert-Jan Dennekamp

  verslaggever Nieuwsuur

Twee directeuren van scheepsbouwer Damen Shipyards zijn opgepakt op verdenking van het "bewust en opzettelijk" overtreden van de Ruslandsancties bij een groot scheepsbouwproject voor de krabbenvangst. Ook het concern zelf is als verdachte aangemerkt.

Het gaat om het project waarover Nieuwsuur vorig jaar onthulde dat honderden Europese onderdelen in Rusland terecht zijn gekomen.

Uit een persbericht van de FIOD blijkt dat de verdenking gaat over sanctieontwijking vanaf het najaar van 2022. Hierbij zou Damen goederen leveren door gebruik te maken van omzeilingslanden.

Eerder bleek al dat de FIOD gisteren is binnengevallen bij oud-CEO Kommer Damen, die inval houdt ook verband met de sanctieovertredingen. De oud-CEO is niet opgepakt.

Via Turkije en Hongkong

Uit het onderzoek van Nieuwsuur bleek dat, ondanks het exportverbod dat sinds de inval in Oekraïne van kracht is, Russische scheepswerven via Turkije en Hongkong onderdelen voor de krabbenschepen wisten te verkrijgen.

Ten minste een deel van de onderdelen lijkt afkomstig van Damen zelf: drie fabrikanten zeggen dat ze hun onderdelen herkennen in de analyse van twee databases met importgegevens - en dat die uitsluitend aan Damen in Nederland zijn geleverd.

Nieuwsuur sprak in totaal met tien fabrikanten van onderdelen voor de schepen. Een daarvan is het Duitse bedrijf Schottel, dat schroeven maakt die de schepen voortstuwen. Geconfronteerd met de data zegt het bedrijf: "De logistieke route van de leveringen loopt uitsluitend via Damen".

'In lijn met de sancties'

Damen kon destijds niet verklaren hoe de producten in Rusland terechtkwamen. Het bedrijf zegt zelf geen zendingen meer naar Rusland te hebben gestuurd na het ingaan van de sancties. En het bedrijf "meent volledig in lijn met de sancties te hebben gehandeld".

Damen Shipyards laat vandaag aan Nieuwsuur weten dat de FIOD gisteren ook het hoofdkantoor van Damen in Gorinchem heeft bezocht. "Damen verleent volledige medewerking aan onderzoek van alle bevoegde autoriteiten en benadrukt nogmaals dat het steeds heeft gehandeld in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving."

In oktober viel de FIOD ook al binnen bij aircoleverancier Heinen & Hopman. Het bedrijf uit Bunschoten-Spakenburg was een van de belangrijkste leveranciers van onderdelen voor het project van Damen. Ook die inval had te maken met het overtreden van de Ruslandsancties. De producten van het bedrijf komen veelvuldig voor in handelsdata, maar het bedrijf noemde de bron van de data "twijfelachtig".

Bekijk hier het onderzoek van Nieuwsuur: