Zeepok reist van Amerika naar de Waddenzee
Gisteren, 07:35 • 3 minuten leestijd
Na de Japanse oester en de Filipijnse tapijtschelp is de Waddenzee weer een exoot rijker: de Pacifische zeepok oftewel de 'Balanus glandula'. Ze zijn gevonden voor de Friese kust bij Lauwersoog en rondom Texel.
Dat heeft het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) bekendgemaakt.
"Ik nam ze mee naar het lab voor determinatie onder de microscoop of binoculair", zegt Rosalinde van Ooijen. Zij is masterstudent Freshwater and Marine Biology aan de Universiteit van Amsterdam.
Van Ooijen deed haar masteronderzoek bij het NIOZ en zocht het afgelopen voorjaar naar zeepokken en hun parasieten in de Nederlandse en Duitse Waddenzee.
Verschillende soorten zeepokken lijken veel op elkaar, vertelt Van Ooijen.
"Je moet dan bijvoorbeeld tellen of ze vier of zes wandplaten hebben: de onderdelen waaruit hun afgeronde kegelvorm bestaat. In het midden zit een opening, afgesloten door platen die ook verschillen per soort."
"En als je ze van hun steen haalt, laten sommige soorten een verkalkte witte plek achter."
Zeepokken zijn kreeftachtigen die zich hechten aan harde oppervlakken zoals stenen of schelpen.
Als ze onder water komen te staan, openen ze hun huisje en bewegen ze zich met zes paar lange poten naar buiten. Daar zijn ze uit op plankton als voedsel.
Het is onbekend of de Pacifische zeepok andere soorten in de Waddenzee kan verdrijven. Van Ooijen: "In Japan en Zuid-Afrika is de soort wel heel invasief en verdrong andere soorten. In de Waddenzee vond ik nog maar kleine aantallen in vergelijking met de andere soorten."
Ook een exoot
"We weten nog niet of en hoe er competitie is tussen de verschillende zeepokken. Dat moet blijken als we de aantallen blijven volgen."
De Waddenzee wordt sinds 2000 snel warmer, maar of deze soort beter tegen warmer water kan dan inheemse soorten, is onbekend.
En de term 'inheems' kan met een korrel zout worden genomen: de meest gevonden zeepoksoort is namelijk ook een exoot, maar dan uit Nieuw-Zeeland en Australië.
Na mailcontact met onderzoeker Francis Kerckhof, die de soort in België ontdekte, was Van Ooijen er zeker van dat het om een Pacifische zeepok ging.
Van Ooijen heeft ook gezocht bij het Duitse Waddeneiland Sylt, maar daar vond ze de Pacifische zeepok niet. Het lijkt er dus op dat de soort zich nog niet volledig door de Waddenzee heeft verspreid.
Charles Darwin
Deze zeepok neemt al tientallen jaren in aantal toe in bijvoorbeeld Japan en Zuid-Afrika. Sinds 2015 is bekend dat hij voorkomt bij België en Zeeland.
De 'Balanus glandula' is voor het eerst beschreven door Charles Darwin en komt van de westkust van Noord-Amerika, de Pacifische kust dus.
Doordat ze waarschijnlijk mee zijn gereisd in de ballasttanks van grote schepen en ook op de rompen van schepen zitten, zijn ze nu op veel meer plekken te vinden.
