(cache)Waterdiertjes determinatiekaart.pdf

1 / 2 ページ

Determinatiekaart

Waterdiertjes

Ontdek het leven in de Nederlandse wateren

IVN Natuureducatie

IVN Natuureducatie zet zich als landelijke non-profit organisatie in voor een groen,

gezond en duurzaam Nederland. Dit doen we door de natuur in de harten van

mensen te brengen. We laten jong en oud actief ervaren hoe leuk, leerzaam,

gezond én belangrijk natuur is. Onze 170 professionals, 30.000 leden en 162

vrijwilligersafdelingen organiseren natuuractiviteiten, cursussen en campagnes.

IVN is ervan overtuigd dat kennis van en betrokkenheid bij de natuur, duurzaam

handelen stimuleert. IVN: beleef de natuur!

Meet helderheid met een Secchi-schijf

De helderheid van het water zegt net als de biodiversiteit veel over de kwaliteit

van het water. Alleen in helder water is er voldoende licht voor plantengroei. Je

kunt de helderheid van het water meten met de Secchi-schijf.

*Wat leeft er nog meer?

Meer muggenlarven

Meer haftenlarven

Meer

waterkevers

Andere mossels

Meer slakken

Dit heb je nodig: • Secchi-schijf

• Gemarkeerd(e) touw of stok

Ga met je rug naar de zon staan. Doe deze meting zonder zonnebril!

Laat je Secchi

-schijf in het

water zakken...

...verder... ...verder... Trek de schijf

op tot je hem

net weer ziet en

schrijf ook deze

waterdiepte op.

Tot hij verdwijnt.

Lees op het touw

of de stok af wat

de waterdiepte is.

Schrijf dit op.

Secchi verdwenen

( + ) / 2 =

Secchi weer zichtbaar Secchi diepte

cm cm cm

Geef jouw waarnemingen door!

Met de gevangen diertjes en de helderheid van het water kunnen wetenschappers

bepalen hoe gezond de slootjes in Nederland zijn. Wil je daaraan bijdragen

en ook weten hoe gezond jouw watertje is? Geef dan je bevindingen door op

Waterdiertjes.nl en je ziet meteen hoe jouw watertje scoort op waterkwaliteit.

Waterkwaliteit

De soorten waterdiertjes die je vindt en dus de biodiversiteit

in het water is een indicatie voor de kwaliteit van het water.

Omgevingsfactoren zoals temperatuur, licht, zuurstof, zuurgraad,

stroomsnelheid en de aanwezigheid van waterplanten en chemische

stoffen hebben invloed op welke diertjes in het water leven. Er

zijn soorten die je alleen maar in schoon water zult vangen, zoals

kokerjuffers, haften- en libellenlarven, en weer andere die je

vooral vangt in water van een slechte kwaliteit, zoals wormen en

steekmuglarven.

Zoetwaterpoliep

tot 3 cm Pluimmuglarve

tot 1,5 cm

Rode muggenlarve

tot 2 cm

Kikkervisje

tot 3 cm

Erwtenmossel

tot 5 mm

Aasgarnaal

tot 3 cm

Geelgerande

watertor

3,5 cm

Schrijfhoornslak

tot 2 cm

Blaashoornslak

Diepslak

tot 1,2 cm

Grote spinnende

watertor

tot 5 cm

Zwemmende haftenlarve

tot 1,5 cm

Gravende haftenlarve

tot 1,5 cm

Platte haftenlarve

1,5 cm

Naast de diertjes die je op deze determinatiekaart tegenkomt, leeft er nog veel meer

in de Nederlandse wateren. Heel andere dieren dan die op de andere kant van de

zoekkaart staan. Of dieren die daar juist op lijken, maar toch weer een andere soort

zijn. Er valt nog veel meer te ontdekken aan bijzondere diersoorten in het water!

Met

sluitplaatje

Linksdraaiend

Deze zoekkaart is gemaakt in samenwerking met:

Waterschap Brabantse Delta, STOWA

NEDERLANDS

INSTITUUT

(NIOO-KNAW)

VOOR EC O L OGI E

©IVN Natuureducatie - april 2025

Illustraties: Tringa Paintings - Jasper de Ruiter

Kruipende haftenlarve

tot 1,5 cm

2 / 2 ページ

Nee

Rivierkreeft

tot 15 cm

Vlokreeft

2 cm

Waterpissebed

tot 2 cm

Nee

Watermijt

8 mm

Waterspin

tot 5 cm

Waterkeverlarve

forse kaken bij de kop

tot 4 cm

Larve van echte libel

tot 7 cm

Ja Ja Ja

Nee

Ja Ja

Nee

Schrijvertje

tot 15 mm

Schaatsenrijder

tot 2 cm

Kokerjuffer met huisje

tot 5 cm

Slijkvlieglarve

tot 2,5 cm

Kokerjuffer zonder huisje

tot 4 cm

Bootsmannetje

(of ruggezwemmer)

1,5 cm

Andere onderwaterwantsen

Waterschorpioen

2 cm Steenvlieglarve

tot 2,5 cm

Haftenlarve*

(of eendagsvlieglarve)

tot 1,5 cm

Jufferlarve

tot 3,5 cm

Staafwants

tot 8 cm

Waterkever*

tot 5 cm

Nee

Nee Met

ribbels

Groot en glad

Gestreept

Posthoornslak*

tot 4 cm

Koordworm

Steekmuglarve* tot 10 cm

tot 2 cm

Rattenstaartlarve

2 cm

Dans- of

vedermuglarve*

1 tot 2 cm

Bloedzuiger

tot 15 cm

Platworm

tot 3 cm

Tubifex

(of slingerworm)

tot 7,5 cm

Poelslak*

tot 6 cm Korfmossel

tot 4 cm

Driehoeksmossel

tot 4 cm

Schilder-, zwanen-,

eendenmossel

tot 20 cm

4 poten Nee Nee

Ja Ja

Salamander

tot 15 cm

Kikker

tot 15 cm

Pad

tot 15 cm

Start

Nee

Kom je er niet uit

bij de kleine dieren?

Kijk dan ook bij de

grotere: het kan

een jong zijn. En

omgekeerd: soms

is een diertje wat

groter van stuk.

Helemaal rood

- soms zwartig,

groenig of gelig

Springstaart

Watermijt

Watervlo

Eenoogkreeftje

(of roeipootkreeftje)

Geen poten

maar vinnen

Vis

bijvoorbeeld

driedoornige stekelbaars

Heel klein

Vinnen 4 poten

6 poten

8 poten

Meer dan 8 poten

Vooral doorzichtig

meer dan 8 poten

6 poten

8 poten

6 poten

meer dan 8 poten

8 poten

Nee

Nee Nee

Nee

Nee Nee

Nee

Nee Ja

Om de dieren te kunnen bekijken moet je ze uit het

water halen met een schepnetje. Ga met je netje

op verschillende diepten door het water en door de

waterplanten. Keer je netje om in een emmer of

witte plastic bak met water.

Dan kun je ze goed bekijken.

Laat de dieren nadat je ze

hebt bekeken zo snel

mogelijk weer vrij.

Geen (echte)

poten

Geen

(echte)

poten

Geef de dieren die je

gevonden hebt door op

waterdiertjes.nl

Met schelp? Gedraaide

schelp?

Hoe ziet de

schelp eruit?

Rood van

kleur?

Dun en

draadvormig?

Segmenten

zichtbaar?

Wormachtig

zonder duidelijke

aanhangsels

Groot en plat?

Kleiner dan

2 mm?

Op het water

lopend?

Welke

kleur?

Met twee

sterk vertakte

‘vangarmen’?

Met staart? Gladde huid? Hoeveel

poten?

Met scharen

vooraan?

Altijd gekromd?

Klein bolletje?

Met vleugels/

schildjes op de

rug?

Op het water

zwemmend?

Korte

midden- en achter- pootjes

Duikerwants

1,5 cm

Zwemwants

1,5 cm

Op het water

lopend?

Lange punt aan

het achterlijf?

Extra lange

achterpoten?

Het hele dier

heel dun?

Met een huisje

van takjes,

steentjes etc.?

Met 2 haakjes

aan achterlijf?

Met 1 lang

‘harig’ staartje?

Met 3 lange

staartjes?

Met 3-5 korte uisteeksels

aan achterlijf?

Met 2 lange

staartjes?

Staartdraden

rechtop afgeplat

2 over de hele lengte

aansluitende harde

schilden op de rug?

Met

zuignappen

Met uitstekende

kieuwen aan

achterlijf

Heel plat