Noodverordening voor groter gebied rond World Forum in Den Haag
Komende dinsdag en woensdag zijn 45 staatshoofden en regeringsleiders in Den Haag voor de NAVO-top. Om iedereen te beveiligen, is de grootste veiligheidsoperatie in de Nederlandse geschiedenis opgezet.
- De NOS maakt dinsdag en woensdag vrijwel de hele dag extra uitzendingen. Die zijn allemaal te volgen via onze livestream op NOS.nl, in onze app en in de tv-app NOS Live
- Heb je vragen over de NAVO-top? Stel ze via vraag@nos.nl. Dan beantwoorden we ze in de livestreams.
- In de collectie 'NAVO-top in Nederland' zijn meer artikelen, video's en specials te vinden
Noodverordening gebieden naast World Forum ingegaan
Ook voor de gebieden die naast het World Forum liggen geldt sinds 18.00 uur vanavond een noodverordening. Sinds donderdagnacht geldt al een noodverordening voor het gebied waar het World Forum zelf ligt. Bewoners mogen het gebied nog wel in en uit, maar moeten zich bij binnenkomst van het gebied legitimeren met een geldig identiteitsbewijs.
De noodverordening geldt tot woensdagavond 20.00 uur.
Defensieminister Brekelmans en Litouwse ambtgenoot bezoeken steunbetoging
Demissionair minister Brekelmans van Defensie en zijn Litouwse ambtgenoot Sakaliene hebben vanmiddag een bezoek gebracht aan de steundemonstratie die werd gehouden bij het Vredespaleis in Den Haag. Enkele tientallen jongeren hadden zich daar verzameld om hun steun te betuigen aan de NAVO. Brekelmans noemde het een "inspirerend" initiatief en sprak de demonstranten kort toe.
Morgen toespraak van Zelensky in Tweede Kamer
De Oekraïense president Zelensky spreekt morgen de Eerste en Tweede Kamer toe. Hij is de komende dagen in Nederland in verband met de NAVO-top in Den Haag. Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft hem uitgenodigd. De toespraak in de Tweede Kamer begint rond 16.00 uur.
Het wordt de derde keer dat Zelensky de Nederlandse parlementariërs toespreekt. De eerste keer was in maart 2022 via een videoverbinding, een paar weken na de Russische inval in Oekraïne. In mei 2023 kwam Zelensky naar de Eerste Kamer voor een gezamenlijke vergadering van de Staten-Generaal.
Twee journalisten onder arrestanten bij blokkadepoging van Extinction Rebellion bij A44
De politie heeft twee journalisten van het Leidsch Dagblad aangehouden die verslag deden van de blokkadepoging van Extinction Rebellion bij de A44 bij Abbenes. De demonstranten demonstreerden in een wei naast de afgesloten snelweg en probeerden tevergeefs via de sloot op de A44 te komen.
Tijdens de demonstratie gaven agenten de aanwezige verslaggevers de opdracht te vertrekken, anders zouden ze worden gearresteerd.
De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) en meldpunt PersVeilig zijn niet te spreken over de gang van zaken. Dit is "precies zoals we het niet willen", zegt algemeen secretaris Thomas Bruning van de NVJ. "Journalisten moeten hun werk kunnen doen." PersVeilig zegt dat de politie journalisten ongemoeid moet laten "als ze kunnen laten zien dat zij professioneel journalist zijn".
In totaal heeft de politie 27 mensen aangehouden bij de demonstratie. Iedereen is inmiddels vrijgelaten.
Lees meer in dit artikel:
Na Spanje willen ook België en Slowakije meer flexibiliteit
België wil net als Spanje flexibiliteit bij het nakomen van de NAVO-afspraken. Dat meldt de minister van Buitenlandse Zaken Prévot. Volgens hem lobbyt België achter de schermen al wekenlang voor een flexibele interpretatie van de afspraken over de nieuwe NAVO-norm van 5 procent. Ook de Slowaakse premier Fico zei zojuist, "net als Spanje", zelf te willen bepalen hoe snel hij de defensie-uitgaven verhoogt.
Spanje verzette zich de afgelopen dagen tegen die nieuwe norm. Rutte stuurde gisteren een brief aan de Spaanse premier Sánchez waarin hij schrijft dat de Spanjaarden "hun eigen soevereine pad" mogen bepalen om de zogeheten capaciteitsdoelstellingen te halen.
In die doelstellingen, die iedere vier jaar opnieuw worden vastgesteld, staat wat ieder land minimaal in huis moet hebben om ervoor te zorgen dat het NAVO-gebied veilig blijft.
Rutte benadrukt dat Spanje geen uitzonderingspositie krijgt. Volgens de NAVO is het voor Spanje niet mogelijk de doelen van het bondgenootschap te behalen wanneer het land zich niet aan de nieuwe NAVO-norm houdt. Komende jaren monitort het bondgenootschap of Spanje inderdaad de afspraken nakomt, ondanks lagere defensie-uitgaven.
Veel vragen over Iran
Rutte geeft geen concreet antwoord op een kritische vraag van een journalist van Al Jazeera, die stelt dat Rutte "hypocriet" is door de Russen steeds als agressor in Oekraïne te benoemen, "terwijl u het Amerikaanse bombardement in Iran niet afkeurt". Rutte stelt dat hij het niet eens is met de analyse van de Al Jazeera-journalist.
Er volgen nog meer vragen over Iran, bijvoorbeeld of de NAVO iets gaat doen als de Straat van Hormuz wordt afgesloten voor de scheepvaart. Rutte zegt verschillende keren dat hij als secretaris-generaal van de NAVO zich op deze top vooral op andere zaken richt. "Individuele landen kunnen u vast antwoord geven, maar ik als secretaris-generaal niet."
Rutte: Rusland blijft het grote gevaar
"Rusland blijft het grootste gevaar voor de NAVO", zegt secretaris-generaal Rutte tijdens zijn persconferentie. Hij benadrukt dat de NAVO Oekraïne blijft steunen in de oorlog tegen Rusland. De speech van Rutte duurde ongeveer tien minuten. Nu is er gelegenheid voor de aanwezige journalisten in de zaal om vragen aan hem te stellen. De eerste vragen gaan over de vijfprocentsnorm die de landen hebben afgesproken.
Een journalist uit Oekraïne benoemt de zes doden die vannacht vielen bij een Russische droneaanval op Kyiv. Rutte zegt daarop dat dit laat zien dat het van groot belang is dat de NAVO-landen Oekraïne blijven steunen.
Rutte over Rusland:
Secretaris-generaal Rutte begint zijn persconferentie
"Goedemiddag en welkom allemaal in mijn thuisstad Den Haag", zo begint Mark Rutte zijn persconferentie in het World Forum. Het is gebruikelijk dat de secretaris-generaal van de NAVO een dag voor het begin van een top zo'n persconferentie geeft. Rutte benoemt in de eerste minuten van zijn speech de oorlog in Oekraïne, de situatie in Iran en de vijfprocentsnorm die de NAVO-landen willen gaan bekrachtigen deze top.
De persconferentie is hier bij de NOS te volgen.
'We moeten niet denken dat Iran en de VS ver weg zijn'
Journalisten en delegatieleden uit allerlei landen halen vandaag hun accreditatie op voor de NAVO-top in Den Haag.
Verslaggever Marieke de Vries sprak met hen over de huidige situatie in het Midden-Oosten:
Witte Huis: Trump komt naar Den Haag
Na de Amerikaanse bombardementen in Iran van afgelopen weekend was het nog maar de vraag of president Trump naar de NAVO-top zou komen. Het Witte Huis laat zojuist weten dat de Amerikaanse president dinsdag naar Nederland komt.
"Een van de belangrijkste gespreksonderwerpen daar zal de drempel van 5 procent zijn die onze NAVO-bondgenoten moeten halen", aldus Witte Huis-woordvoerder Leavitt. "De president roept onze NAVO-bondgenoten al geruime tijd op om meer te doen. Hij heeft hen ertoe aangezet om in zijn eerste ambtstermijn meer te doen en u zult de president daarover horen praten tijdens deze volgende historische reis naar Europa."
Japanse premier komt niet naar Den Haag
De Japanse premier Ishiba komt niet naar de NAVO-top. Japan behoort tot de zogeheten IP4-landen, de Indo-Pacific Four. Dat zijn Nieuw-Zeeland, Australië, Zuid-Korea en Japan. Deze landen zijn geen lid van de NAVO, maar werken wel nauw samen met de alliantie. De Japanse minister van Buitenlandse Zaken zal wel aanwezig zijn in Den Haag.
Japanse media melden dat Ishiba's afzegging te maken heeft met een geplande afspraak tussen de IP4-landen, secretaris-generaal Rutte en de Amerikaanse president Trump die waarschijnlijk niet doorgaat. Die afspraak staat gepland voor woensdagmiddag. De afspraak staat wel nog op het officiële programma.
De Australische premier Albanese en de Zuid-Koreaanse president Lee hebben de afgelopen dagen ook al afgezegd voor de top in Den Haag.
Activisten proberen op afgezette snelweg te komen
Tussen Lisse en Abbenes hebben klimaatactivisten van Extinction Rebellion geprobeerd de A44 op te komen. Ze zijn tegengehouden door de politie. De A44 is afgezet en mag alleen gebruikt worden door delegatieleden die naar de top in Den Haag gaan.
Extinction Rebellion kondigde het protest vorige week aan om een oproep te doen aan de regeringen van NAVO-lidstaten. Zij moeten er volgens de activisten "alles aan doen om de verergering van de klimaat- en ecologische crisis te stoppen". De politie had vooraf gezegd dat snelwegblokkades niet worden toegestaan.
Aanwezige journalisten werden na een tijdje door de politie weggestuurd, zegt een verslaggever van persbureau ANP.
Kijken: deze basisschool is gesloten vanwege de NAVO-top
Ook sommige basisscholen in Den Haag zijn gesloten vanwege de NAVO-top. Het Jeugdjournaal ging vorige week langs op een van deze basisscholen om kinderen te vragen naar hun plannen tijdens de extra vrije dagen. De afgelopen weken zagen ze hoe het gebied rondom hun school steeds meer werd afgesloten.
Bekijk hier de video van het Jeugdjournaal:
Pro-Russische activisten claimen cyberaanvallen op gemeentewebsites
Een pro-Russische activistengroep zegt cyberaanvallen te hebben uitgevoerd op de websites van verschillende Nederlandse provincies en gemeenten. Daardoor zijn die sites moeilijker bereikbaar. Het gaat om NoName05716, die al vaker ddos-aanvallen uitvoerde. De groep is actief sinds Rusland in 2022 Oekraïne binnenviel.
In aanloop naar de NAVO-top in Den Haag is veel gewaarschuwd voor dit soort verstoringen en andere cyberaanvallen. Ook de vorige toppen in Washington en Vilnius kampten hiermee.
Meer dan vijftig Nederlandse websites waren eerder dit jaar doelwit van ddos-aanvallen van de activistengroep:
Niet iedereen houdt zich aan het droneverbod
In een straal van ruim 16 kilometer rond Den Haag geldt sinds afgelopen woensdag een compleet verbod op vliegen met drones. Alleen drones van de politie of van Defensie mogen met expliciete toestemming de lucht in.
"Aan de buitenkant kunnen wij niet zien wat de intentie van een drone is", legt het Openbaar Ministerie uit in dit artikel:
Vervoer voor Trump is al in Nederland
De afgelopen dagen zijn verschillende Amerikaanse C-17 Globemaster-transportvliegtuigen op Schiphol geland, met aan boord alles wat een Amerikaanse president op bezoek in een ander land kan gebruiken om zich te verplaatsen. Marine One bijvoorbeeld, de roepnaam voor een helikopter van het Marine Helicopter Squadron One (HMX-1). Zodra de president van de Verenigde Staten de helikopter betreedt, verandert de naam in Marine One.
Vrijdag arriveerde deze helikopter van het U.S. Marine Corps in Nederland:
Een van de helikopters wordt uit een transportvliegtuig gehaald Twee Amerikaanse marinehelikopters op Schiphol C-17 transporttoestel boven Schiphol Een van de C-17's is geland
Een van de helikopters wordt uit een transportvliegtuig gehaald
Enorme beveiligingsoperatie
Naar de top in Den Haag komen naar verwachting 45 staatshoofden en regeringsleiders en hetzelfde aantal ministers van Buitenlandse Zaken en ministers van Defensie. Die moeten allemaal veilig van het vliegveld naar Den Haag, vanaf hun hotel naar het World Forum en weer terug naar huis. Voor de beveiliging van het evenement wordt onder meer ruim de helft van de Nederlandse politie ingezet.
Nieuwsuur sprak daar eerder over met Pieter-Jaap Aalbersberg. Hij is Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid:
Afgesloten gebied in Den Haag
In april kregen inwoners van Den Haag te maken met de afsluiting van de Johan de Wittlaan, een belangrijke verkeersader in de stad. Het was een van de eerste zichtbare veiligheidsmaatregelen in aanloop naar de NAVO-top. Op de De Wittlaan zijn tijdelijke kantoren gebouwd die de duizenden deelnemers aan de NAVO-top deze week gebruiken.
Dit is het gebied dat nu is afgezet in Den Haag:
Welkom!
Welkom in dit liveblog, waarin we de komende dagen al het nieuws over de NAVO-top in Den Haag bijhouden. Tientallen regeringsleiders en ministers en vele honderden delegatieleden en journalisten zijn de komende dagen in in Nederland.
In de collectie 'NAVO-top in Nederland' zijn meer artikelen, video's en specials te vinden over deze top.