1. 2009 16 Het IPO ontwerpproces - versie 2009 16
Ergonomie (HT-ERG-07)
De Haagse Hogeschool
Reacties
Andere studenten bekeken ook
- Tentamen, vragen
- Samenvatting Methodische benaderingen: boek "competentievergroting in de jeugdzorg" H2 De theoretische basis van competentievergrotingrn
- Athene - bestuur
- Samenvatting Het Palet van de Psychologie
- Organisatieontwikkeling hoofdstuk 1
- Samenvatting Psychologie de essentie Philip Zimbardo - De samenvatting bevat alle hoofdstukken. De laatste twee hoofdstukken zijn minder uitgebreid.
Gerelateerde Studylists
ErgonomiePreview tekst
Het IPO ontwerpproces
handleiding voor ontwerpers
Industrieel Product Ontwerpen
Robbert Boost
Hans Couvée
Sven van Westreenen
Coördinatie & samenstelling: Hans Couvée Illustraties voorbeeldproject fietslampje: Sven van Westreenen
Versie: 200902 (1)
De Haagse Hogeschool Johanna Westerdijkplein 75 2521 EN Den Haag
Het IPO ontwerpproces
handleiding voor ontwerpers
Inhoud
BIJLAGE I ........................................................................................................................................................................................................... I
BIJLAGE II ........................................................................................................................................................................................................ IV
BIJLAGE III ........................................................................................................................................................................................................ V
BIJLAGE IV ...................................................................................................................................................................................................... VI
BIJLAGE V ...................................................................................................................................................................................................... VII
- Voorwoord
- 1 Ontwerpen
- 1 Industrieel Product Ontwerpen
- 1 IPO-methodiek
- 1 Vier karakteristieken van (succesvol) ontwerpen - Gefaseerd proces - Integraal ontwerpen - Cyclisch ontwerpen - Divergeren-convergeren
- 1 Onderzoeken èn onderbouwen
- Ontwerpen als onderzoeks-methode naast natuur-wetenschappen en sociale wetenschappen
- 1.4 Triangulatie
- 2 Context
- 2 Het ontwerpproces in context
- 3 Fase 1: Opstartfase
- 3 De eerste probleemstelling.............................................................................................................................................................
- 3 Haalbaarheid en geschiktheid van de opdracht
- 3 Planning
- 3 Offerte
- 4 Fase 2: Analysefase
- 4 Informatie inwinnen en conclusies trekken
- 4 Veelgebruikte onderzoeks-gereedschappen voor IPO-ers - De Persona - Het Storyboard - De Procesboom - Collages - Concurrentie-analyse
- 4 Het Programma van Eisen en Wensen (PVE / PVW) - Uitgangspunten en gebruiksbehoeften - Productfuncties en eisen en wensen - Verificatiemethode en acceptatiewaarde - Eis is geen oplossing - Eisen en wensen aanvullen
- 4 Resultaten van de Analysefase: 2e probleemstelling
- 4 De Ontwerpvisie
- 5 Fase 3: Ideefase
- 5 Stappenplan Ideefase
- 5 Invalshoeken voor het schetsen
- HKJ’s
- G/W/V/O aanpak...................................................................................................................................................................................
- Collage aanpak
- 5 Voorbeelden van ideeschetsen
- 5 Ideekeuze........................................................................................................................................................................................
- 6 Fase 4: Conceptfase...............................................................................................................................................................................
- 6 Van gekozen ideeën naar concepten
- 6 Keuze van het productvoorstel
- 7 Fase 5: Materialisatiefase
- 7 Detailproblemen van het productvoorstel
- 7 Oplossingen voor de detailproblemen – een stappenplan
- 7 Het vastleggen van het productvoorstel
- 7 Het testen van het productvoorstel................................................................................................................................................
- 7 Technisch Dossier
- 8 Fasen 6 en 7: Realisatiefase en Marktfase
- 8 Fase 6: Realisatiefase
- 8 Fase 7: Marktfase
- 9 Evalueren...............................................................................................................................................................................................
- 9 Het maken van een rapport
- 9 Product-evaluatie
- 9 Project-evaluatie - Wat kan beter en wat ging goed - Beargumenteren - Valkuilen bij evaluaties.......................................................................................................................................................... - Leerdoelen - Hulpstellingen bij argumenteren en leerdoelen
- Nawoord
2
[...] Maar juist hierin schuilt de kracht van een ontwerpmethode: een methode hoeft geen wet te zijn die koste wat kost wordt gehandhaafd. Een goed gebruik van een ontwerpmethode kan veeleer een stevig fundament bieden, op basis waarvan de ontwerper de (creatieve) mogelijkheden verkent. Makkelijk gezegd, maar dit betekent wel dat een ontwerpmethode zich in het ideale geval richt op de organisatie van het ontwerpproces en het verloop ervan, in plaats van op allerlei inhoudelijke details voor een specifiek ontwerp. Hoe meer aandacht een methode heeft voor inhoudelijke details, hoe meer het een scenario (of keurslijf!) voor het ontwerpen wordt. Door die inhoudelijke bemoeienis wordt de ontwerper beperkt in zijn vrijheid. Is een methode daarentegen generiek, dus algemeen toepasbaar, dan zal zij de vrijheid van een ontwerper stimuleren, doordat de methode helpt om de samenhang tussen alle aspecten van het ontwerp te beheersen. [...]
Arthur Eger in Productontwerpen
Voeding, grafische (2D) uitingen, gebouwen en kunst vallen niet onder deze definitie van “product”.
Volgens de Eerste Nederlandse Systematisch Ingerichte Encyclopaedie (E.N.S.I.) is Ontwerpen 4 :
Ontwerpen is via het bedenken van ideeën en het genereren van concepten komen tot een voorlopig ontwerp.
Wat een idee is en, veel moeilijker, wat een concept is wordt verderop in dit dictaat uitgelegd.
1 IPO-methodiek
Ontwerpen is een breed vakgebied waarin allerlei methoden worden gebruikt om in bepaalde fasen deelresultaten te realiseren.
Een methode is een vaste, weldoordachte manier van handelen om een bepaald doel te bereiken [methode]
Een methodiek is een samenhangende set methoden, of een overkoepelende methode die sub-methoden omvat. Methodieken bestaan dus niet uit één aanpak (zoals een methode), maar zijn een combinatie van verschillende aanpakken. Methodologie is de hulpwetenschap die de manieren bestudeert waarop problemen moeten worden opgelost 5. De IPO-methodiek is niet in één model ‘te vangen’, maar heeft een aantal karakteristieken: - we ontwerpen gefaseerd/ procesmatig - we ontwerpen integraal - we werken cyclisch - we maken gebruik van divergerend-convergerend denken
Deze begrippen worden in dit dictaat toegelicht. Daarnaast bestaan voor elke stap of fase in het IPO ontwerpproces verschillende gereedschappen (‘tools’) die de
4 ensie/ontwerpen-van-technische-innovaties/ontwerpen (geraadpleegd september 2018) 5 Vrij naar onzetaal/taaladvies/advies/methode-methodiek-methodologie en ensie/redactie-ensie/methodiek (geraadpleegd augustus 2018)
ontwerper kan leren gebruiken en inzetten, zoals bijvoorbeeld “brainstormen”. Een beperkt deel komt in dit dictaat aan de orde. In vakken en oefeningen leer je steeds meer gereedschappen kennen en gebruiken en vul je, als het ware, je gereedschapkist.
1 Vier karakteristieken van (succesvol) ontwerpen
De vier belangrijke karakteristieken van ontwerpen zoals we dat bij IPO doen zijn: - We ontwerpen volgens een gefaseerd proces - We ontwerpen integraal - We werken cyclisch - We maken gebruik van divergeren-convergeren
Gefaseerd proces
Een product ontwerpen kan een complex en tijdrovend zijn en door het in stappen (of fasen) op te delen kun je dit proces beheersbaar maken. Het IPO-ontwerpproces bestaat uit zeven ontwerpfasen: Fase 1: Opstartfase Fase 2: Analysefase Fase 3: Ideefase Fase 4: Conceptfase Fase 5: Materialisatiefase Fase 6: Realisatiefase Fase 7: Marktfase
Een Industrieel Product Ontwerper kan in principe in al de fasen worden ingezet. Het zal ook voorkomen dat je slechts één of enkele opeenvolgende fasen van het proces doorloopt.
Belangrijk is om je te realiseren in welke fase je actief bent en wat je moet doen om die fase succesvol en met de goedkeuring van je opdrachtgever te doorlopen.
Let op : in een goed methodisch ontwerpproces worden fasen niet overgeslagen
Dus ook wanneer maar enkele fasen van een ontwerpproces worden doorlopen is het altijd een opvolging van één of meerdere aaneengesloten fasen.
methode
ontwerpen
3
Een meer gedetailleerde beschrijving van de activiteiten per fase kun je in de volgende hoofdstukken vinden, maar hieronder krijg je al een indruk van wat je nu eigenlijk in welke fase moet doen.
1. Opstartfase - Opdracht en problemen beschrijven (eerste probleemstelling) - haalbaarheid en geschiktheid van opdracht en product inschatten (planning, begroting in euro’s of uren, voorwaarden voor de opdracht, moeilijkheid van de opdracht) - projectplan maken, eventueel een offerte schrijven 2. Analysefase - in formatie inwinnen die nodig is om de problemen op te lossen - ingewonnen informatie verwerken tot bruikbare conclusies - tweede (gedetailleerde) probleemstelling schrijven - criteria opstellen waaraan het product moet voldoen (Programma van Eisen en Wensen - PvE) - ontwerpvisie schrijven 3. Ideefase - zoekgebieden onderzoeken: ‘schetsend ontwerpen en ontwerpend schetsen’ - hoofd- en deelproblemen omschrijven als invalshoeken voor het schetsen: ideeën. - oplossingen genereren voor hoofd- en deelproblemen - uitkiezen van ideeën (oplossingen voor hoofdproblemen) rekeninghouden met de eisen wensen (PVE) - samenvoegen van de losse ideeën (oplossingen voor hoofdproblemen) tot integrale ideeën.
- uit integrale ideeën gefundeerd (op haalbaarheid!) drie of meer idee-richtingen kiezen (of samenstellen): gekozen ideeën 4. Conceptfase
- bepalen van deelproblemen van de gekozen ideeën (conceptvoorstellen).
- oplossingen genereren voor deelproblemen
- uitwerken (vastleggen) van twee of meer conceptvoorstellen (tot op gelijk niveau) tot integrale concepten
- kiezen van één productvoorstel uit de concepten met behulp van het PVW en de ontwerpvisie (toets haalbaarheid) 5. Materialisatiefase
- bepalen van detailproblemen van het productvoorstel
- oplossingen genereren voor de detailproblemen
- vastleggen van het productvoorstel; maken van een engineeringspakket
- testen van het productvoorstel m.b. bijv. prototype (test opstellen, bouwen, testen, conclusies trekken)
- resulterend in een gematerialiseerd product. 6. Realisatiefase
- keuren van tryshots en onderdelen, vastleggen van de resultaten: 0-serie product.
- signaleren en documenteren van problemen
- voorstellen van oplossingen voor problemen
- overleg met producent en opdrachtgever; keuze uit oplossingen
- evt. engineeringpakket aanpassen
- resulterend in een: gerealiseerd product. 7. Marktfase
- testen van het gebruik (in de markt) en de klant- en gebruikerstevredenheid, vastleggen van de resultaten
- signaleren en documenteren van problemen
- voorstellen van oplossingen voor problemen
- overleg met opdrachtgever; keuze uit oplossingen
- evt. engineeringpakket aanpassen
- resulterend in een verkocht product.
fig. 1 - Van (latente) behoefte via het ontwerpproces naar een vervulde behoefte
5
Functie(s) van een product
Producten worden geproduceerd omdat ze voor een specifieke groep kopers een behoefte lijken te kunnen vervullen.
We spreken van een behoefte als je een gemis ervaart als je je in een bepaalde situatie bevindt en/of een bepaald doel nastreeft. [behoefte]
Wanneer een product dit gemis kan opheffen kun je spreken over de functie van het product. Functie wordt in de Waarde-analyse (Value-analysis), waar we verderop in het IPO curriculum aandacht zullen geven, gedefinieerd als:
De functie van een element, product of dienst is het specifieke doel of het verwachte gebruik om aan de behoeften van de gebruiker te voldoen. De functie bevat de reden waarom het product is gemaakt of de service wordt aangeboden. [functie (1)]
Het interessante is nu dat een functie van een product bijna altijd is op te delen in deel- of sub-functies. Als je bijvoorbeeld de functie van een verfroller zou beschrijven als het aanbrengen en uitrollen van verf dan kunnen we meteen al een paar sub-functies noemen die noodzakelijk zijn om de hoofdfunctie te kunnen vervullen: - Verf absorberen - Verf vasthouden - Verf loslaten - Verf distribueren - enz. enz.
Bij het beschrijven van een functie en sub-functies gebruiken we een zelfstandig naamwoord en een werkwoord. We zorgen ervoor dat deze beschrijving van een functie voldoet aan de volgende kenmerken: - oplossingsneutraal - abstract gedefinieerd (je ziet er nog niet direct een concreet “ding” in) - meetbaar
Je zou een (sub-) functie dus ook simpelweg kunnen definiëren als:
Een functie is een actie waarvan je het hoe vastlegt (werkwoord) en het wat (zelfstandig naamwoord). [functie (2)]
Bijvoorbeeld - Schroevendraaier> torsie overbrengen - Potlood> grafiet overbrengen - Vrachtwagen > goederen vervoeren
Wanneer de hoofdfunctie van een (te ontwerpen) product en de sub-functies die noodzakelijk of wenselijk zijn om die hoofdfunctie te kunnen vervullen duidelijk zijn, kan dit een heel bruikbaar uitgangspunt voor het ontwerpen zijn. In de eerder genoemde Waarde-analyse (Value Analysis) wordt daarvoor de functieboom gebruikt.
fig. 4 - Function Analysis system Technique (FAST-) diagram van een gloeilamp
6
Het integrale ontwerpwiel
Een andere manier die helpt om op een integrale manier oplossingen voor een ontwerpprobleem te vinden is het gebruiken van het integrale ontwerpwiel.
Door naar alle aspecten van een product te kijken aan de hand van de onderdelen van het integrale ontwerpwiel kun je er voor zorgen dat geen van deze aspecten wordt vergeten.
Nogmaals integraal betekent immers voltallig, geheel, allesomvattend, volledig , en door al de productaspecten mee te nemen in je zoektocht naar een oplossing voor het ontwerpprobleem probeer je te zorgen dat deze uiteindelijke oplossing op zoveel mogelijk niveaus ook een echte, integrale, oplossing is.
Het is bijna onmogelijk om voor ieder aspect een optimale oplossing te vinden; de aspecten beïnvloeden elkaar. Als je iets aan de vormgeving van een product wijzigt kan dat invloed hebben op de ergonomie, de kostprijs, de productie enz. Daarom is er meestal sprake van compromissen, uitwisseling of trade-offs (Eng.).
Bij iedere opdracht zal de nadruk liggen op een ander aspect (zie visie). De ene keer vindt de opdrachtgever de vormgeving het belangrijkst, een andere keer de constructie en weer een andere keer de kostprijs. Welke aspecten er bij een ontwerpproces de nadruk krijgen, kun je onder andere herleiden uit de opdracht en de visie.
In élke fase van het ontwerpproces bekijk je de opdracht en de resultaten met als uitgangspunt het Integrale ontwerpwiel en/of de functiebepaling.
Let op: werk in alle fasen met het integrale ontwerpwiel als uitgangspunt.
fig. 5 – Het integrale ontwerpwiel
8
fig. 7 - Divergeren en convergeren: het Wybertjes-model
fig. 8 - Divergeren en convergeren in het IPO - ontwerpproces
Divergeren-convergeren
Vinden van oplossingen voor een ontwerpprobleem heeft vele kanten en een belangrijke manier om tot een goede oplossing te komen is het naast elkaar leggen van allerlei verschillende mogelijke oplossingen. Het bedenken van veel verschillende (deel)oplossingen en daarna door daaruit te kiezen en soms oplossingen samen te voegen, blijkt in de praktijk een heel goeie en efficiënte manier om tot een goed product te komen. (bron) We noemen dit divergeren en convergeren, de 4e karakteristiek van het IPO-ontwerpproces. Divergeren is in dit model het bedenken van veel alternatieve voorstellen en convergeren is het naar één voorstel toewerken door het maken van keuzes. Dit proces van divergent-convergent denken dankt zijn naam aan de psycholoog J. Guilford7,8. De weergave van het proces van divergeren en convergeren resulteert in een ruitvorm en wordt daarom naar de vorm van een dropje ook wel het “Wybertjes model” genoemd.
In de praktijk zullen divergeren en convergeren elkaar telkens afwisselen. Schematisch ziet het proces er uit zoals in de onderstaande figuur is te zien.
Door het proces heen zie je dat het proces in zijn geheel convergerend is. Dat is te begrijpen doordat je begint met veel informatie en veel keuzemogelijkheden aan het begin van een ontwerpproces maar dat dit uiteindelijk zal resulteren in één product.
7 Guilford, J. (1950) Creativity, American Psychologist, Volume 5, Issue 9, 444–454. 8 en.wikipedia/wiki/Divergent_thinking , geraadpleegd september 2018.
9
1 Onderzoeken èn onderbouwen
Het succesvol doen van onderzoek heeft te maken met het goed formuleren van het te onderzoeken probleem en het stellen van (de juiste) vragen. Een methode hiervoor is de Question Formulation Technique™ (QFT™) van “the Right Question Institute”9, 10. De Engelstalige reader voor deze methode is in BIJLAGE I van dit dictaat bijgevoegd.
Het heeft dus geen zin een project op te tuigen met een aantal onderzoeken omdat dat nu eenmaal verwacht wordt door de opdrachtgever (of je docent). Het is essentieel dat je voor elk onderzoek dat je doet en eigenlijk voor elke actie die je onderneemt om informatie te vinden, weet welke vraag je daarmee gaat beantwoorden.
Ontwerpen als onderzoeks-methode naast natuur-wetenschappen en sociale wetenschappen
natuur-wetenschappen en sociale
wetenschappen
In de voorgaande paragrafen hebben we allerlei manieren beschreven waarop je aan de hand van methoden tot een ontwerp kunt komen. Ontwerpen zelf is voor een groot deel toegepast onderzoek. Nigel Cross onderbouwt dit onder andere in “Ontwerpmatige vormen van kennis”. In dit artikel maakt hij duidelijk dat ontwerpmatig denken betekent dat je leert omgaan met slecht-gedefinieerde problemen (ill-defined problems), dat je leert constructief en synthetisch te denken en dat je een concrete en iconische manier van begrijpen ontwikkelt en vaardigheid ontwikkelt in denken in beelden en vormen 11. In hetzelfde artikel wordt benadrukt dat er naast onderzoek in de natuur- en geesteswetenschappen ook ruimte is voor de ontwikkeling van ontwerpmatig onderzoek.
9 rightquestion , geraadpleegd september 2018. 10 Rothstein, Dan, Santana, Luz, Make Just One Change, Teach Students to Ask Their Own Questions, Harvard Education Press, Harvard, 2011. 11 Cross, Nigel, ‘Designerly ways of knowing’, Design Studies (1982) nr. 4. P 221-227, in vertaling gepubliceerd in Heynen, Hilde, Loekx, André, Cauter, Lieven de, Herck, Karina van, ‘Dat is architectuur’, Sleutelteksten uit de twintigste eeuw, Uitgeverij 010, Rotterdam (2004)
constructief – opbouwend, positief, werkend naar een oplossing synthetisch – samenstellend, verbindend concreet – tastbaar iconisch – overeenkomst tussen vorm en betekenis van de vorm
11
Bestaande gebruikssituaties zou je bijvoorbeeld kunnen onderzoeken en analyseren door de begrijpelijkheid van gebruikshandelingen te bekijken, maar door ook kritisch te luisteren naar klanten. Datageoriënteerde technieken in “veld” zijn ‘user profiles’, ‘informatieanalyse’, ‘procesmodellering’ en ‘contextuele analyse’. Een veelgebruikte inspiratiegeoriënteerde techniek in ons vakgebied is het maken van ‘persona’s’. Veldonderzoek is er op gericht om een zo gedetailleerd en volledig mogelijk beeld te krijgen van de leefwereld van de gebruiker.
Werkplaats Een onderzoeksruimte die heel goed bij ons als industrieel ontwerpers past is de onderzoeksruimte “werkplaats”. Hierbij kan een model gemaakt worden om te bewijzen dat een nieuw soort toepassing gebouwd kan worden (en werkt), hierbij gaat dan vooral om de maakbaarheid. Ook kan een model dienen om de toepasbaarheid van nieuwe inzichten te demonstreren. Verder kan een model (of serie van modellen) gebruikt worden om nieuwe ideeën te verkennen, zoals bij een vormgevingsstudie. Dat de werkplaats in het centrum van de andere onderzoeksruimten is geplaatst laat zien dat de werkplaats sterk verweven is met (al) de andere onderzoeksruimten.
Omdat we het, ook in het geval van de werkplaats, hebben over een onderzoeksruimte gaat aan het gebruik van de werkplaats (op die manier) altijd “een vraag” vooraf. Het kan zijn dat deze vraag nog vrij vaag is of er zelfs alleen nog maar onbewust is zoals je hebt kunnen ervaren bij Pr1 (IPO Den Haag). Uiteindelijk is er toch ook hierbij een concrete opdracht met een concrete vraag waarmee je ook letterlijk de werkplaats ingaat. Belangrijke waarden die bij de werkplaats horen ‘nieuwe wegen verkennen’ en ‘de oplossing door-ontwikkelen’ zijn.
Lab De methoden die je in een laboratorium (lab) als onderzoeksruimte gebruikt zijn vaker gericht op deelaspecten van een product (ontwerp) en minder op het geheel, zoals dat in de onderzoeksruimte veld gebeurt. Onderzoek dat in een lab plaatsvindt is gericht op het vinden van zekerheid en het kunnen trekken van “harde” conclusies als resultaat van experimenten.
Showroom Methoden uit de onderzoeksruimte showroom zijn meestal bedoeld om de oplossing, die vaak natuurlijk nog in ontwikkeling is, geschikter te maken om te gebruiken. Het is de plek om te onderzoeken hoe de (voorlopige) oplossing ten opzichte van vergelijkbare producten in de markt gepositioneerd kan worden. Een ontwerper die een nieuwe vormtaal gebruikt kan in “showroom” laten zien hoe deze anders (of beter) is dan bekende bestaande oplossingen en onderzoeken hoe dit door zijn doelgroep ervaren wordt. Belangrijke waarden van showroomstudies zijn ‘zorgvuldig vergelijken’, ‘verantwoorden’ en ‘verschillen benoemen’.
Om goede ontwerpen te maken die een oplossing bieden voor een gesteld probleem is het doen van onderzoek om tot een oplossing te komen, in alle fasen van een ontwerpproces essentieel. Het gebruiken en combineren van meer dan één onderzoek om telkens de grote en kleinere gevonden (deel) oplossingen te verifiëren zal de kans op een goed (integraal) en succesvol product niet garanderen, maar de kans daarop wel sterk vergroten.
.... met biebonderzoek oriënteer je je op beschikbaar werk; wat is er al gedaan en hoe kan je daarop inspelen of dat verbeteren? Met veldonderzoek kun je jezelf oriënteren op de gebruiker en de omgeving waarin de gebruiker functioneert of waar het product voor bestemd is; je stelt vragen over, of bekijkt met eigen ogen waar de noodzaak, wens en behoefte voor verandering zit. Via werkplaatsonderzoek verken en realiseer je op een iteratieve manier oplossingen via bijvoorbeeld ontwerpen en prototyping; op enig moment kan daar de doelgroep bij betrokken worden voor inspiratie of een eerste test. Labonderzoek wordt gebruikt om jouw oplossing te toetsen aan aspecten van de toepassingscontext; je stelt jezelf vragen als: werkt de oplossing die ik heb bedacht überhaupt wel? Kunnen gebruikers ermee omgaan? Functioneert mijn oplossing in de omgeving? Tenslotte is showroomonderzoek nuttig om jouw oplossing te toetsen ten opzichte van beschikbaar werk; is mijn oplossing innovatief? Hoe kan ik het nog aanscherpen? Hoe kan ik ervoor zorgen dat anderen mijn oplossing ook kunnen (her-) gebruiken?
Koen van Turnhout e. onder andere in “De methodenkaart praktijkonderzoek”
12
2 Context
Dit hoofdstuk is nog niet ingevuld, maar moet gaan over de rol van industrieel ontwerpen binnen bedrijven en in de samenleving.
2 Het ontwerpproces in context
Je bent als student gestart met de opleiding Industrieel Product Ontwerpen. Doel daarvan is om over vier jaar je weg naar de markt te vinden als Industrieel Product Ontwerper.
Wat doet een Industrieel product Ontwerper? Een Industrieel Ontwerper houdt zich bezig met het bedenken en ontwerpen van allerlei soorten gebruiksvoorwerpen. Zo zijn er consumentenproducten zoals huishoudelijke apparaten, meubels of fietsen. Een Industrieel Product Ontwerper kan ook producten voor professioneel gebruik ontwerpen zoals elektronica of apparaten voor de gezondheidszorg. Ook straatmeubilair zoals brievenbussen, bankjes of straatverlichting wordt ontworpen door een Industrieel Product Ontwerper. Hij kan ook verpakkingen voor voedingsmiddelen of voor grotere producten in de transportsector ontwerpen.
Aanpak en werkomgeving Een Industrieel Product Ontwerper bedenkt nieuwe producten of een variant op een bestaand product. Hij/zij werkt zelfstandig of bij een productiebedrijf. Meestal ontwerpt de Industrieel Product Ontwerper voor een opdrachtgever. Hij werkt veel achter de computer of in een werkplaats. Meestal in een team, waarbij veel overlegd moet worden met de opdrachtgever en bijvoorbeeld met marketing- en productiespecialisten. Hij heeft voortdurend te maken met deadlines.
Proces van ontwerpen De opdrachtgever geeft zijn eisen en wensen aan, waar het ontwerp aan moet voldoen. Daarna begint het ontwerpen
met een vooronderzoek naar het doel en gebruik van het product. Een Industrieel Product Ontwerper gebruikt zijn kennis en creativiteit in het maken schetsen en modellen daarmee komt hij steeds dichter bij een oplossing voor een probleem. Met behulp van speciale software worden de schetsen omgezet in digitale modellen, hierbij wordt onder meer rekening gehouden met kostprijs, materiaal, constructie en productietechniek. De digitale modellen worden omgezet naar te testen prototypes. Uiteindelijk wordt het product ook daadwerkelijk geproduceerd.
Aangepast uit: De nationale beroepengids, nationaleberoepengids/Industrieel_Ontwerper retrieved 10-9- 2019
FOUTEN top 5
Als beginnende ontwerper is het makkelijk om fouten te maken. Dat is natuurlijk niet erg, van je fouten kun je leren, immers. Wat vaak fout gaat is:
- Dat je ontwerpt met jezelf als uitgangspunt, terwijl je de doelgroep als uitgangspunt zou moeten nemen
- Te laat ontdekken (constateren/) dat een productvoorstel niet-haalbaar is.
- Essentiële informatie over het hoofd zien (vergeten de juiste en voldoende vragen te stellen)
- Beginnen aan een volgende stap voordat het probleem duidelijk is.
- Te weinig kritisch naar je eigen werk kijken.
- Alleen de stappen van het proces gevolgd.
context – verband waarin zich iets voordoet.
14
Doelgroep - Wielrenner Bevestiging op: stuur
Leeftijd & inkomen - m/v 30-65 jaar (80% man) - boven modaal inkomen Kenmerken - heeft een drukke baan - werkt hard en is ambitieus - is geïnteresseerd in snelle auto’s en/of motoren - geïnteresseerd in (of heeft) de laatste technische gadgets - geeft veel geld uit aan (sportieve) hobby's - is sportief (ook in vakanties) en fit - is graag buiten in de natuur Type fiets Deze doelgroep bestaat uit de groeiende groep recreatieve wielrenners. Afhankelijk van het budget en de ambitie schaft de doelgroep fietsen aan variërend van 1500 – 5000 euro. Aanschafmotivatie 1. Veiligheid/zicht om: - ook ‘s-avonds na een drukke werkdag te kunnen fietsen - te gebruiken voor woon/werk-verkeer (afstand 10-20 km) - Extra zichtbaarheid overdag. 2. Wens om state-of-the-art materiaal te gebruiken. Zijn/haar fiets zit in een prijssegment van 1 – 5 euro en heeft binnen de financiële mogelijkheden de meeste lichte en bij elkaar passende onderdelen
Toelichting BBB Cycling mikt met een verkoopprijs van 60-80 euro op een hoog prijssegment. Hiermee zal een bewuste/kritische groep consumenten aangesproken moeten worden. Het ontwerp moet voor de gebruiker toegevoegde waarde bieden ten opzichte van het huidige marktaanbod. Ook de lichtopbrengst moet minimaal net zo groot zijn als de concurrentie in deze prijsklasse. Er zijn oplaadbare verlichtingen op de markt die voldoen aan deze eis, maar deze sluiten qua vormgeving en volume niet aan bij de doelgroep en het actuele fietsaanbod. Naast de hoge lichtopbrengst is BBB Cycling ook op zoek naar andere aspecten die qua gebruik/functionaliteit meerwaarde kunnen bieden voor de gebruiker.
BBB Cycling is opgezet in 1998. Inmiddels bijna 20 jaar later is het bedrijf uitgegroeid tot een wereldwijde speler op het gebied van fietsonderdelen, accessoires en kleding. De producten van BBB worden verkocht in 48 landen met een assortiment van ruim 1500 producten. Om het bedrijf internationaal nog verder te kunnen laten groeien is BBB in 2015 overgenomen door PON. PON is een internationale handels- en serviceorganisatie met een personeelsbestand van 13 mensen verspreid over 450 vestigingen in 32 landen. Het BBB Cycling hoofdkantoor bevindt zich in Leiden, Nederland en hier vind ook alle productontwikkeling plaats. Alle fietsverlichting wordt in eigen beheer ontwikkeld, maar de productie hiervan wordt uitbesteed aan een drietal gespecialiseerde fabrikanten in China en Taiwan. Het assortiment fietsverlichting bestaat voornamelijk uit USB oplaadbare lampen, tussen de €14,95 en €199 voor de sportieve fietser. De verlichting wordt verkocht via winkels/internet en wordt niet vanaf de fabriek standaard afgemonteerd op fietsen. Hierdoor ligt de focus op gemakkelijke montage op de fiets.
fig. 10 - Voorbeeld van een collage waarin een beeld van de doelgroep wordt gegeven
15
3 De eerste probleemstelling.............................................................................................................................................................
Nadat je de opdracht met je opdrachtgever hebt besproken is het belangrijk dat je de opdrachtgever laat zien hoe jij tegen de opdracht aankijkt en welke uitdagingen jij als ontwerper ziet bij deze opdracht. Het geeft jou ook een goed beeld van de hoeveelheid werk die je te doen staat, zodat je kunt gaan plannen. Als de opdrachtgever en jij er achter komen dat je de opdracht anders interpreteert dan zijn bedoeling was, dan kan er nu nog overlegd en bijgestuurd worden. Een goed middel om dit te doen is het maken van een eerste probleemstelling. In de eerste probleemstelling omschrijf je wat voor problemen/uitdagingen je op dit moment verwacht te gaan tegenkomen bij het ontwerpen. Daarnaast leg je vast welke informatie je nog mist. De ontbrekende informatie ga je zoeken in fase 2: Analysefase. Als je beter inzicht hebt in de problematiek van het product en de opdracht, breid je de eerste probleemstelling in de Analysefase uit tot een tweede (gedetailleerde) probleemstelling.
Voordat je de eerste probleemstelling gaat schrijven - Analyseer de opdracht. - Ga na wat de problemen zijn die je verwacht tegen te komen bij het ontwerpen van een product dat voldoet aan de opdracht. - Ga na welke informatie je nog niet hebt, maar die je wel moet hebben om een goed product te ontwerpen dat voldoet aan de opdracht. Bij de meeste ontwerpopdrachten zijn er verschillende partijen die met de opdracht te maken hebben: de opdrachtgever, een producent, distributeurs, verkopers, inkopers, reclame/marketing, en niet te vergeten de koper en gebruiker (consument). Al deze partijen hebben er baat bij dat het product door jou goed wordt ontworpen. Bij het formuleren van de ontwerpproblemen en de aandachtgebieden kan het helpen om hier rekening mee te houden. In ieder geval geldt ook hier dat een “integrale” aanpak er voor zorgt dat je een op niveaus passende oplossing zult vinden.
De eerste ideeën ontstaan vanzelf als je een opdracht krijgt; die leg je natuurlijk direct vast op papier of met een modelletje! Deze kunnen je helpen om inzicht te krijgen in de problemen of benodigde informatie. Maar laat je niet verleiden om alleen nog maar bezig te zijn met ideeontwikkeling en fase 1 en 2 over te slaan, dan mis je de goede basis die nodig is bij complexe projecten die ontwerpopdrachten over het algemeen zijn...
1. 2009 16 Het IPO ontwerpproces - versie 2009 16
Vak: Ergonomie (HT-ERG-07)
Universiteit: De Haagse Hogeschool
Dit is een preview
Toegang tot alle documenten
Onbeperkt downloaden
Hogere cijfers halen
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Waarom is deze pagina onscherp?
Andere studenten bekeken ook
- Tentamen, vragen
- Samenvatting Methodische benaderingen: boek "competentievergroting in de jeugdzorg" H2 De theoretische basis van competentievergrotingrn
- Athene - bestuur
- Samenvatting Het Palet van de Psychologie
- Organisatieontwikkeling hoofdstuk 1
- Samenvatting Psychologie de essentie Philip Zimbardo - De samenvatting bevat alle hoofdstukken. De laatste twee hoofdstukken zijn minder uitgebreid.
