Fundacje rodzinne powoli wpisują się w naszą gospodarczą codzienność

Popularność fundacji rodzinnych rośnie. Trochę niepokojące jest natomiast to, że zaledwie po czterech miesiącach od wejścia w życie ustawy została ona już dwukrotnie znowelizowana – mówi Michał Kwaśniewski, partner w Quidea.

Publikacja: 08.10.2023 08:08

Michał Kwaśniewski, partner w Quidea

Michał Kwaśniewski, partner w Quidea

Foto: Fot. mat. prasowe

Fundacja rodzinna to stosunkowo młody „twór” na naszym rynku. Jakie są pierwsze wrażenia po kilku miesiącach od wprowadzenia możliwości jej zakładania?

Wydaje się, że wniosków o rejestrację jest całkiem sporo, a do zadań w zakresie rejestracji fundacji rodzinnych oddelegowano tylko kilku sędziów. Pomimo relatywnie długiego oczekiwania na pierwszą rejestrację proces zakładania fundacji rodzinnej przebiega coraz sprawniej. I pewnie wraz z rozładowaniem kolejki i w efekcie wypracowania pewnych utartych schematów postępowania rejestracje będą szły jeszcze sprawniej. Dotychczasowe wezwania z sądu do wyjaśnienia dotyczyły np. kwestii nazwy (w szczególności jeśli przypominała jakiś chroniony znak słowny) lub uściślenia PKD. Uważam, że w związku z krótkim okresem obowiązywania nowych przepisów należy to potraktować jako przypadłość wieku dziecięcego, a nie rzucanie kłód pod nogi. To, czego mi brakuje, to możliwości bezpośredniej rozmowy z sędzią odpowiedzialnym za konkretne postępowanie rejestrowe. Rozmowa bowiem często skraca dystans i pozwala z jednej strony szybko, z drugiej bardziej efektywnie oraz z mniejszym ryzykiem błędnego odbioru na wymianę myśli pomiędzy uczestnikami procesu rejestracyjnego. Zakładam jednak, że na tym etapie wynika to po prostu z braku czasu oraz dążenia pracowników sądu do jak najszybszego rozładowania kolejki do rejestracji.

Co może dzisiaj niepokoić w kontekście fundacji rodzinnych?

Trochę niepokojące jest to, że zaledwie po czterech miesiącach od wejścia w życie ustawy została ona już dwukrotnie znowelizowana. Jest to sygnał, że zasady gry mogą się zmienić w trakcie życia naszej fundacji rodzinnej. Tym samym największym ryzykiem systemowym może być ryzyko aktywności regulatora. Chociaż można nim jak każdym innym ryzykiem zarządzić, jeśli jest się go świadomym i na nie odpowiednio przygotowanym.

A co można skorygować?

Powoli zaczęła się kształtować linia interpretacyjna organów podatkowych w zakresie najważniejszych trzech okresów życia fundacji rodzinnej, czyli jej utworzenia i przeniesienia do niej majątku, okresu operacyjnego oraz efektów jej likwidacji. Najbardziej niepokojące i niewynikające z literalnego brzmienia przepisów praktyki dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (organu odpowiedzialnego w skali w kraju za wydawanie interpretacji podatkowych) jest podejście do utworzenia fundacji rodzinnej. Chodzi o dość dyskryminujące podejście dyrektora KIS do fundacji rodzinnych mających więcej niż jednego fundatora. Wniosek z tych interpretacji jest taki, że może się nie opłacać zakładać fundacji rodzinnej wspólnie przez rodzeństwo lub małżeństwo w przypadku, gdy związek może nie przetrwać próby czasu. W szczególności tzw. proporcja, od której zależy zwolnienie z PIT, w ocenie dyrektora KIS ulega „erozji”, jeśli majątek do fundacji rodzinnej wnosi najbliższa osoba, która ma również status fundatora. Prowadzi to do dość kuriozalnych wniosków. Jeśli bowiem rodzeństwo (brat i siostra) utworzą fundację rodzinną, każde z nich wniesie określony majątek, to wypłaty z fundacji na rzecz np. dzieci brata nie będą w pełni zwolnione w PIT. Natomiast, jeśli w tej fundacji fundatorem będzie tylko brat i nadal majątek wniesie oboje rodzeństwa, to wypłata na rzecz dzieci brata (będącego fundatorem) powinny, idąc za stanowiskiem dyrektora KIS, korzystać w 100 proc. ze zwolnienia z PIT. Najbardziej bulwersujące jest to, że takie podejście nie wynika z treści przepisów, które pozwalają na utrzymanie wysokiego wskaźnika proporcji, jeśli majątek do fundacji rodzinnej wnosi sam fundator lub osoba mu najbliższa, i to niezależnie, czy ma lub nie ten najbliższy członek rodziny również status fundatora we wspólnej fundacji rodzinnej. Z tego wniosek, że trzeba być ostrożnym w tworzeniu statutów fundacji rodzinnej oraz śledzić na bieżąco praktykę stosowania prawa. Efekty zdarzeń, które nastąpią dzisiaj, mogą mieć bowiem konsekwencje w całym okresie życia fundacji rodzinnej (więc nawet za kilkadziesiąt lat). Mankamentem, który będzie bardzo trudno naprawić bez interwencji ustawodawcy, są przepisy podatkowe o mechanizmie opodatkowania w przypadku likwidacji fundacji rodzinnej.

Czy fundacja rodzinna to tak naprawdę nadal jeszcze pieśń przyszłości? Jej popularność będzie rosła?

Patrząc na popularność tej instytucji i rosnącą liczbę wniosków o rejestrację, to fundacja rodzinna powoli wpisuje się w naszą codzienność gospodarczą. Potwierdza to dynamicznie rozwijająca się oferta banków, firm inwestycyjnych, biur księgowych etc. dla tej nowej instytucji w Polsce. Podobne zjawisko można zaobserwować na rynku kapitałowym, choćby poprzez wpisanie zwrotu „fundacja rodzinna” w popularną wyszukiwarkę numerów LEI lub śledzenie niedawnych transakcji z udziałem fundacji rodzinnych na przykład na GPW.

Czytaj więcej

Na rodzinie można oszczędzić, także na GPW
Autopromocja
czytaj, zyskuj, oszczędzaj.

Półroczna e-prenumerata
50% taniej

KUP TERAZ
Finanse
Nagły, przedwyborczy rajd krajowych aktywów
Materiał Promocyjny
„Przyszłość jest teraz”
Finanse
MF sprzedało na przetargu obligacje za 9 mld zł, popyt sięgnął 13,27 mld zł
Finanse
Na rodzinie można oszczędzić, także na GPW
Finanse
Kolejne dwie nowe spółki pojawią się na GlobalConnect
Materiał Promocyjny
DORA (Digital Operational Resilience Act)
Finanse
Obroty akcjami na rynku głównym GPW spadły we wrześniu
Finanse
Dużo CIT od banków
GremiMedia S.A.
Szanowny czytelniku
Od 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych w tym przechowywanych odpowiednio w plikach cookies. Poniżej znajdziesz pełny zakres informacji na ten temat.

Klikają przycisk "Przejdź do serwisu" wyrażasz zgodę na zasadach określonych poniżej
Zgadzam się na przechowywanie na urządzeniu, z którego korzystam tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie moich danych osobowych pozostawionych w czasie korzystania przez ze mnie z produktów i usług świadczonych drogą elektroniczną w ramach stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności, w tym także informacji oraz innych parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie* i w celach analitycznych przez Gremi Media SA, podmioty GRUPY KAPITAŁOWEJ GM i ZAUFANYCH PARTNERÓW GM.
Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono
Gremi Media SA (dalej: "GM") z siedzibą w Warszawie przy ul. Prostej 51, 00-838 Warszawa, wpisana do Rejestru Przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy Sąd Gospodarczy XII Wydział Rejestrowy pod numerem KRS: 0000660475

podmioty GRUPY KAPITAŁOWEJ GM - lista tutaj
ZAUFANI PARTNERZY - lista tutaj
Cele przetwarzania danych
  1. Przechowywanie informacji na urządzeniu lub dostęp do nich
  2. Wybór podstawowych reklam
  3. Tworzenie profilu spersonalizowanych reklam
  4. Wybór spersonalizowanych reklam
  5. Tworzenie profilu spersonalizowanych treści
  6. Wybór spersonalizowanych treści
  7. Pomiar wydajności reklam
  8. Pomiar wydajności treści
  9. Stosowanie badań rynkowych w celu generowania opinii odbiorców
  10. Opracowywanie i ulepszanie produktów
Podstawy prawne przetwarzania danych
  1. marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne - zgoda
  2. świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
  3. pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych
Odbiorcy danych
Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty GRUPY KAPITAŁOWEJ GM i ZAUFANI PARTNERZY GM, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.
Prawa osoby, której dane dotyczą
Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody lub wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych (kliknij, aby zarządzać zgodą). Inne prawa osoby, której dane dotyczą - lista tutaj
Informacje dodatkowe
Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności" - tutaj

Informujemy także, że poprzez korzystanie z tego Serwisu bez zmiany ustawień Twojego oprogramowania/przeglądarki wyrażasz zgodę na zapisywanie plików cookies i im podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na korzystanie z informacji w nich zapisanych.
* Do profilowania wykorzystywane będą min. następujące dane: Twój adres IP, adres URL żądania, nazwa domeny, identyfikator urządzenia, a także inne podobne informacje.